10:27 CH
Thứ Tư
12
Tháng Mười Hai
2018

KIÊM ÁI ĐỌC: “MƯA TRÊN SÔNG ĐỒNG NAI” - TỰ TRUYỆN CỦA NGUYỄN THIẾU NHẪN

28 Tháng Năm 201212:00 SA(Xem: 17105)

KIÊM ÁI ĐỌC: “MƯA TRÊN SÔNG ĐỒNG NAI” - TỰ TRUYỆN CỦA NGUYỄN THIẾU NHẪN

 

*KIÊM ÁI

 

Bất tri tam bách dư niên hậu,

Thiên hạ hà nhân khấp Tố Như,

 Tố Như

 

Đọc truyện Kiều, có nhiều người cho rằng cụ Nguyễn Du, một trung thần của nhà Lê phải ra làm quan với nhà Nguyễn là một việc làm vạn bất đắc dĩ, do đó Tố Như tiên sinh đã nhân đọc cuốn “Thanh Tâm Tài Nhân” thấy thích hợp với tâm sự của mình mà viết cuốn Đoạn Trường Tân Thanh để gởi gấm tâm sự của mình. Và Truyện Kiều đã trở nên một tuyệt tác phẩm của văn chương Việt Nam. Theo ngu ý của kẻ viết bài này thì sở dĩ Tố Như Tiên Sinh đã tạo nên một thiên tuyệt phẩm này là vì Tố Như đã trãi hết tâm sự của mình, sống thực với tác phẩm của mình.

Thời phong kiến, cha ông chúng ta phải dùng “ý tại ngôn ngoại” để nói điều muốn nói, để tránh cho mình tai vạ. Nhưng đời nay lại khác, khác mà không khác. Đời nay, nhiều người cũng muốn ghi lại tâm sự của mình, cuộc đời của mình. Và cách thông thường là dùng thể loại “Hồi Ký” để ghi lại những gì mình đã trải qua, những việc mình đã làm, những người mình đã gặp gỡ, cộng tác hay phục vụ. Nhưng thể loại Hồi Ký đã bị một số người lợi dụng để bào chữa cho mình, bào chữa cho phe nhóm mình hay để lên án kẻ khác. Những năm gần đây, viết hồi ký đã trở thành một cái mốt để người ta đổ lỗi cho nhau, khiến người đọc thấy hai chữ Hồi Ký thì đã có ác cảm với tác giả, với tác phẩm.

Bên cạnh đó, bên cạnh những người dùng hồi ký để đổ lên đầu người khác những thất bại, những tội lỗi, cũng có người muốn ghi chép lại một cách trung thực những gì xảy ra cho mình, cho người nghĩa là họ muốn viết một cuốn hồi ký đúng nghĩa với hai chữ hồi ký thì lại gặp một trở ngại khác, đó là những người liên quan đến đời mình đang sống. Viết thật thì mất lòng mà viết dối thì lại không còn là hồi ký nữa, không đạt cái tiêu chuẩn của mình, cái ước vọng của mình. Ở trường hợp này, người ta lại theo cách người xưa: viết tiểu thuyết, viết truyện. Tiểu thuyết là thể loại hư cấu, là những chuyện tuy có thể xảy ra nhưng lại không phải là đã xảy ra, vì vậy dùng thể loại này vừa nói lên được sự thật về mình, về người một cách trung thực mà lại không đụng chạm đến người. Nguyễn Thiếu Nhẫn đã chọn cách sau cùng: viết tiểu thuyết. Vì vậy “Mưa Trên Sông Đồng Nai” tuy là tiểu thuyết mà không phải tiểu thuyết hay đúng hơn là một tự truyện.

Như tác giả đã giới thiệu, nhân vật chính của Mưa Trên Sông Đồng Nai là Kha, tuổi Kha bằng với tuổi của chiến tranh Việt Nam, từ 1945 đến … nay. Bối cảnh là Biên Hòa, quê hương của Kha cũng là của tác giả, Saigon và rồi miền Bắc Việt Nam.

Điều mà độc giả ghi nhận đầu tiên khi mới đọc trang đầu là tác giả viết rất thật, có lẽ tác giả chủ trương không viết thì thôi, đã viết thì viết thật. Vì vậy mà có nhiều chỗ trẻ nít không nên đọc hay là như “rate” của các phim tại Mỹ, cần ghi chú hai chữ PG..

Như trên đã nói hoàn cảnh đất nước từ 1945 cho đến khi Kha vượt biên qua tới Mỹ là một giai đoạn chiến tranh của Việt Nam. Kha sống trong bối cảnh đó lại “may mắn” cho Kha là một đứa con nhà nghèo. Thực tình thì không phải gia đình Kha nghèo mà thời cuộc đã đốt của gia đình này một ngôi nhà “ngói đỏ âm dương có những cây cột to đến nỗi một người lớn không ôm hết một vòng tay, có thềm nhà ba bậc cao khỏi ngực” và một vườn bưởi rất lớn - bưởi Biên Hòa, nhưng tiêu thổ kháng chiến đã cướp đi ngôi nhà đó và một ngôi nhà thứ hai cũng bị thiêu rụi, rốt cuộc, dù Kha là một đứa cháu đích tôn, con độc nhất nhưng đi học đôi khi phải thiếu tiền trường.

Điều ghi nhận thứ hai là tuy Kha lớn lên, làm báo, viết lách, phục vụ trong Quân Lực Việt Nam Cộng Hòa, phải đi tù Việt Cộng rồi vượt biên qua định cư tại Hoa Kỳ, nhưng Kha vẫn giữ một thái độ ung dung, chỉ nói lên sự thật. Và chính vì nói lên sự thật và vì là sự thật nên đã lột tả được tất cả những gì mà người Cộng Sản đã làm trên đất nước Việt Nam suốt chiều dài nửa thế kỷ và cũng suốt cuộc đời của Kha. Và cũng chính vì nói lên sự thật mà độc giả khi đọc “Mưa Trên Sông Đồng Nai” đã thấy rõ đâu chánh, đâu tà. Chỉ có miền Nam mới dung chứa một đứa con trai của một tên Việt Minh trong Quân Đội, lại giữ phần hành về tình báo. Gia đình của Kha là một thảm cảnh của người dân phải sống và chiến đấu để bảo vệ tổ quốc và đã vấp lầm quỉ kế của những kẻ phản bội.

“Mưa Trên Sông Đồng Nai” cũng diễn tả rất thực tình trạng xã hội miền Nam mà tác giả đã sống từ lúc sinh ra cho đến khi bỏ nước ra đi, gần 50 năm trời. Ba lãnh vực mà Kha đã “may mắn” hay “rủi ro” sinh hoạt là giới báo chí miền Nam, Quân Lực VNCH và tù đày sau năm 1975, nhờ đó, đọc “Mưa Trên Sông Đồng Nai” chúng ta biết thế nào là cuộc chiến Việt Nam, thế nào là tù đày Cộng Sản, thế nào là lòng yêu nước của người Việt Nam, và cách đối xử của “người bạn” Đồng Minh

 “Mưa Trên Sông Đồng Nai” tuy là tự truyện nhưng không có một lời nào bào chữa cho chính mình, mặc dù có những sự việc “lỗi lầm”, có những chuyện Kha phải “cuốn theo chiều gió”, Kha vẫn trình bày rất thật, rất thực tế, có sao nói vậy người ơi và để cho người đọc nhận xét và phê phán, có chăng thì cũng “người ta thường tình” thôi. Ví dụ khi nói về cố Tổng Thống Ngô Đình Diệm, Kha nhận xét: “Sau 9 năm cai trị miền Nam, ông Ngô Đình Diệm, một người yêu nước nhưng không nắm vững thời thế, muốn loại bỏ ảnh hưởng Hoa Kỳ trên chính trường Việt Nam, đã cùng với người em là ông Ngô Đình Nhu gánh lấy cái chết thảm khốc trong một cuộc chính biến mà sau này ai cũng biết là do sự chỉ đạo của Hoa Kỳ với sự hợp tác của bọn tướng lãnh phản phúc của Quân Lực Việt Nam Cộng Hòa” (trang 155).

Ở một đoạn khác, Kha thuật lại tâm trạng của dân miền Nam khi tiếp xúc với “Xã Hội Chủ Nghĩa của Bác Hồ”: “Có người đập lên vai: “Gặp vợ mà sao mặt mày bí xị vậy?”. Kha quay lại trả lời Tường, vốn là một đại úy lái F.5, ở chung tổ với Kha: “Bà vợ đưa tiền nói cơm tù ăn không nổi thì đi ăn… câu lạc bộ”. Tường cười hích lên: “Ông già tôi còn đã nữa. Ổng mang cho tôi cái áo măng tô tôi mua ở bên Mỹ lúc đi học lái mày bay Con Ma, nói mang vào mặc cho nó ấm. Phải nói mãi là không có chỗ cất, ổng mới chịu mang về.” Nói chung, gia đình ai cũng biết đi cải tạo là khổ sở, nhưng chẳng ai hình dung được cái khổ nó đến mức nào” (Trang 182). Đề cập đến một số người đón gió trở cờ, tác giả viết: “Chế độ Cộng Sản là một chế độ vắt chanh bỏ vỏ. Những Ngô Công Đức, Lý Quý Chung, Nguyễn Ngọc Lan, Lý Chánh Trung, Chân Tín… đã chỉ được dùng trong buổi giao thời. Tờ nhật báo Tin Sáng sau đó đã phải đình bản sau khi làm tròn nhiệm vụ đánh bóng cho chế độ mới.” (Trang 114).

Đọc “Mưa Trên Sông Đồng Nai” người ta cũng khám phá được một vài điều lý thú. Một người dân thường như ông nội Kha, tuy không dài dòng văn tự mà chỉ nói vài hàng đã diễn tả hết tâm trạng của người Việt Nam đối với Việt Minh Cộng Sản: “…ông nội Kha nhận được tin báo từ “những người phía bên kia” thông báo Kha có tên trong đoàn thiếu nhi được ra miền Bắc học tập vì người cha là liệt sĩ. Ông nội vò nát tờ giấy báo tin trong tay, nói: “Thằng con tao nó hy sanh như vậy là đủ rồi, tao không muốn cháu nội tao phải chết bờ, chết buội như thằng cha nó.” (Trang 63). Có con đi theo Việt Minh chết, Việt Minh “ưu đãi” cho cháu nội ra Bắc học tập mà ông già lại có một quyết định dứt khoát, vì ông ta đã biết Việt Minh là ai sau khi đã là chứng nhân của 9 năm kháng chiến. Trong khi đó thì: “Phải hàng chục năm sau, những Lý Chánh Trung, Nguyễn Ngọc Lan, Chân Tín mới sáng mắt ra để viết nhật ký Sống Thẳng, Nói Thực, để đọc kinh Sám Hối vì đã tiếp tay rước kẻ cướp vào nhà.” (Trang 115).

Tác giả cũng rất vô tư khi viết về sinh hoạt xã hội miền Bắc: “Quán phở quốc doanh có cô bán hàng mặt khó đăm đăm. Gọi hai tô phở. Cô bán quán múc nước lèo đổ vào hai tộ phở đã bày sẵn thịt, mang ra. Hóa hỏi xin rau, giá. Cô bán quán bèn bưng hai tô phở vào, vừa hất thịt qua một bên, bánh phở một bên, đổ nước lèo vào nồi vừa nói: “Chả có rau, giá gì cả. Ăn thì ăn, không ăn thì thôi”. Sau này Kha có hỏi những người sinh trưởng ở miền Bắc, được biết ở miền Bắc ăn phở không có rau, giá. Nếu có chỉ là vài cọng húng quế. Có điều cái thái độ đối xử với khách hàng của cô bán quán phở quốc doanh ở Hà Nội năm 1980 quả có điều khó hiểu” (Trang 252)

Một đứa bé mới 5 tuổi đã thấy máu lửa, từ thuở ra đời cho đến khi được tin cha chết chưa bao giờ thấy mặt người cha, 12 tuổi mẹ từ giã đi lấy chồng khác, chỉ nương nhờ tình thương của ông nội. Thế mà Kha vẫn sống như những đứa trẻ khác trong xóm Kỷ Niệm, vẫn học hành có thể nói đến nơi đến chốn, bởi vì “Định mệnh là những điều đã sắp đặt sẵn mà con người không thể cưỡng chống lại được”. (Trang 241). Nhưng không biết giữa định mệnh và hoàn cảnh xã hội, nơi con người sinh ra và lớn lên, cái nào ảnh hưởng lên cái nào? Tình cảm, tình dục, tình yêu, sự nghiệp con người bị ảnh hưởng của định mệnh hay hoàn cảnh? Cuộc đời tình dục cũng như tình ái của Kha làm cho người đọc khó phân biệt được. Những điều mắt thấy tai nghe từ tấm bé về tình dục ảnh hưởng tới con người ra sao, tình cảm được un đúc ở xã hội miền Nam đã ảnh hưởng thế nào với đứa con trai sinh ra và lớn lên theo chiều dài của cuộc chiến?

Đọc hết cuốn “Mưa Trên Sông Đồng Nai”, độc giả có dịp nhìn lại bản thân mình, so sánh với cuộc đời của Kha, với hoàn cảnh đất nước Việt Nam, hiểu được Việt Nam về người, về hoàn cảnh và định mệnh… của một con người Việt Nam để rồi tự hỏi cuộc đời vui hay buồn, hạnh phúc hay chỉ là bể khổ và nơi mình sinh ra, lớn lên, chứng kiến những gì đã xảy ra để rồi nhận chân được một điều Quê Hương không phải giàu, đẹp mà được người đời mến mộ, thương nhớ, mà người ta yêu mến Quê Hương mình vì… đó là Quê Hương, đó là nơi đã cưu mang mình, đã cho mình tất cả, kể cả định mệnh.

 

 KIÊM ÁI

 

Mỗi quyển giá 18$US. Muốn mua sách xin gửi chi phiếu đề trả Tiếng Dân về: P.O.Box 2123 – Santa Clara, CA 95055-2123. Nhà xuất bản chịu cước phí.

 

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
19 Tháng Mười 2015(Xem: 107570)
Quan trọng là luôn được sự yểm trợ và thương mến của quý Niên Trưởng, quý Huynh Trưởng và các hội đoàn người Việt hải ngoại
04 Tháng Mười 2018(Xem: 44413)
Tiếng nước tôi! Tiếng mẹ sinh từ lúc nằm nôi Thoắt ngàn năm thành tiếng lòng tôi, nước ơi!
27 Tháng Tám 2018(Xem: 45741)
Nhạc khúc “Trở về mái nhà xưa” của Phạm Duy đã đem minh triết Đông Phương hòa quyện vào tính lãng mạn trữ tình của Tây Phương.
23 Tháng Tám 2018(Xem: 726)
Với tôi, giá trị tư tưởng lớn nhất của Tác Phẩm “Có Một Thời Nhân Chứng” của nhà văn Lê Lạc Giao chính là cách Ông đặt lại vấn đề: “Nạn Nhân hay Nhân Chứng”
16 Tháng Bảy 2018(Xem: 526)
Những mơ ước mà Mbappé đã thực hiện và mang đến những kết quả và hình ảnh đẹp đó là một gương sáng cho các người trẻ tuổi và trẻ em ở các khu banlieux
28 Tháng Năm 2018(Xem: 1107)
Cúi đầu tạ với quê hương. Tôi còn một nửa đoạn đường chiến binh”
13 Tháng Năm 2018(Xem: 1135)
Nguyện trên chư Phật luôn gia hộ Má được phước lành kiếp tái sanh.
13 Tháng Năm 2018(Xem: 976)
Trời Cali hôm nay dường như đầy u ám như muốn ôm cả nỗi buồn người mẹ trong ngày Mother Day
21 Tháng Ba 2018(Xem: 46742)
Mùa xuân chỉ vừa mới nhón bước chân đi thôi mà, mùa hạ còn mãi tít xa kia ngóng vương mộng ảo
08 Tháng Ba 2018(Xem: 46717)
Bởi mỗi lần cả gia đình Tôi đi chung đến thăm,Ông Cố luôn luôn để sẵn tiền trong túi rút ra cho hai chắt,sau khi chúng ôm hun bên má.
03 Tháng Hai 2018(Xem: 46430)
Mẹ mong sao con mình thành nhân, phải sống cho có nghĩa, cho dù phải đánh đổi cái giá quá đắt cho đời mình
30 Tháng Giêng 2018(Xem: 990)
Đứa cháu ở nhà ra xua đuổi cũng không kết quả, nó chán nản bỏ vào trong nhà... . Cuộc chiến đấu càng lúc càng khốc liệt...
06 Tháng Giêng 2018(Xem: 1062)
Dòng sông mây chở lá vàng mơ đã chìm hẳn vào bầu trời đêm rộng lớn, tôi thấy lòng mình bùi ngùi muốn khóc, tôi mơ
03 Tháng Mười Hai 2017(Xem: 998)
Và đâu phải chỉ tháng 12 không biết đến đợi chờ ... Có giã từ nhau cũng phải gửi lại chút lời
22 Tháng Mười Một 2017(Xem: 975)
tôi cũng xin cám ơn một nửa thương yêu của tôi đã cùng tôi vượt qua những đoạn đường chông gai thử thách, chia ngọt, sẻ bùi
20 Tháng Mười Một 2017(Xem: 986)
Tự do hạnh phúc với cơm no áo ấm là điều mà chúng ta có thể san sẻ cùng nhau.
17 Tháng Mười Một 2017(Xem: 1016)
Con đường chúng ta đi còn rất dài. Em không mong chúng ta sẽ tránh được những lần chớp tắt. Em chỉ mong rằng chúng ta đủ TIN YÊU
09 Tháng Mười Một 2017(Xem: 1056)
nhưng thấm đậm tình của người miền Nam, của các anh lính Việt Nam Cộng Hoà. Thử lắng đọng lòng mình, nghe và cảm nhận các bạn nhé.
28 Tháng Mười 2017(Xem: 925)
cứ tiếp tục đi, không có con đường nào bằng phẳng, cũng không có lối mòn để đi ra
01 Tháng Mười 2017(Xem: 1220)
Một thoáng chốc buồng tim chợt đau nhói, khi nhớ về những con đường với những thân quen của Biên Hòa xưa cũ.
01 Tháng Mười 2017(Xem: 1153)
Tôn chỉ của dân VNCH, của QLVNCH, của chính phủ VNCH là TÔN TRỌNG CON NGƯỜI, cách hành sự chứa đầy tình người.
01 Tháng Mười 2017(Xem: 1100)
Hãy gắng lên ông xã. Moi việc rồi sẽ qua. Như cháu mình đã viết. "Người lính" không dễ dàng bị khuất phục.
01 Tháng Mười 2017(Xem: 1233)
Người vào cởi áo lau son phấn Trả hết vinh quang lẫn đoạn trường
10 Tháng Chín 2017(Xem: 1342)
Như một lời từ giả, vĩnh biệt bạn bè như giòng sông Đồng Nai cứ trôi, trôi mãi bỏ lại con đò...
09 Tháng Chín 2017(Xem: 1170)
Hè trôi. Hè đang trôi dần theo từng vạt gió lẽ hiu hiu, hè trôi theo áng mây chiều nay chỉ ửng vàng chút nắng, chắc cũng bởi hè đang trôi,
09 Tháng Chín 2017(Xem: 1196)
Trái tim nhân từ của má mở ra không chỉ cho riêng con cái của mình mà cho biết bao người xung quanh.
09 Tháng Chín 2017(Xem: 1014)
Màu hoa phượng vĩ sẽ đỏ như máu của hai mẹ con mình hòa lại với nhau. Con sẽ được ở bên cạnh má đời đời
04 Tháng Chín 2017(Xem: 1595)
Khó khăn và quan trọng nhất là làm sao tui giữ vững sự thương mến của mọi người đã dành cho, để một ngày như mọi ngày vẫn là ngày sinh nhựt cũa tui.
15 Tháng Bảy 2017(Xem: 1830)
Tôi gửi lên đây chút lòng ái mộ. Một góc Biên Hòa để nhớ quê hương
03 Tháng Bảy 2017(Xem: 2265)
Cư An Tư Nguy” cám ơn trường bộ binh Thủ Đức. Quân trường đã rèn luyện chúng ta sự nhẩn nhục và chịu đựng của một người lính
03 Tháng Bảy 2017(Xem: 1743)
Các bạn hãy hẹn nhau cùng về hội ngộ. Để tìm lại niềm vui và nụ cười hân hoan sum họp của thầy cô và bạn hữu.
03 Tháng Bảy 2017(Xem: 2413)
Nhớ đòi nó rửa lon vụ này cho cẩn thận nghe mấy cha. Ít nhất ông Thường Vụ này cũng thích ca hát, thích nhậu nhẹt và rất biết lo cho anh em.
25 Tháng Sáu 2017(Xem: 1477)
Cái nhà! vâng " Sống có nhà, chết có hòm" là câu nói ngoài miệng khi người ta khẳng định chủ trương cuộc sống của mình.
22 Tháng Sáu 2017(Xem: 1371)
đốt đuốc đi tìm xem *Bác Cùng Chúng Cháu Hành Quân* đang nằm trong cống rãnh nào
17 Tháng Sáu 2017(Xem: 1375)
Nếu ba ra đi, hãy chăm sóc và yêu kính mẹ con . Người đàn bà đã dâng hiến cả đời vì cha con chúng ta.
17 Tháng Sáu 2017(Xem: 1716)
“Chúng tôi là người lính”. Hy vọng chúng tôi đã làm sáng danh Quân Lực Việt Nam Cộng Hòa trong ngày D- DAY của Lữ đoàn 304TH
15 Tháng Sáu 2017(Xem: 1843)
khi phác thảo xuất thần các khuôn mặt bạn văn, bằng hữu cô có lòng yêu quí. Như vậy cũng đủ cho người viết khi tình cờ ngẫu hứng muốn ‘Viết về Duyên
21 Tháng Năm 2017(Xem: 2725)
Cuộc sống dù khó khăn cách mấy nhưng những tình cảm tốt đẹp này còn tồn tại thì đời sống vẫn còn ý nghĩa biết bao nhiêu.
21 Tháng Năm 2017(Xem: 1875)
không ai giống được như Má trong thế giới của Ba. Đối với Ba, cuộc sốngcủa Ba đã chấm dứt từ khi hơi thở cuối cùng của Má trút ra trên thế gian này
14 Tháng Năm 2017(Xem: 5125)
kim đồng hồ không bao giờ quay ngược được, chiếc lá không còn đủ xanh trở nên vàng úa chuẩn bị lìa cành...
29 Tháng Tư 2017(Xem: 1781)
Thế là hết, dấu tích kỷ niệm của gia đình chúng tôi cũng không còn. Về một lần chỉ mong tìm lại kỷ niệm
28 Tháng Tư 2017(Xem: 3130)
Nếu không có ngày này thì Mẹ đã không mất chồng và con không mất Ba khi mới 1 tuổi đời
24 Tháng Tư 2017(Xem: 1627)
Bản thân tôi cứ mỗi năm đến hẹn lại thu xếp nghỉ làm để góp sức với chương trình đại nhạc hội Cám Ơn Anh.
17 Tháng Tư 2017(Xem: 1793)
Xin các đấng tiền nhân, hương linh những anh hùng tử sĩ phò hộ cho nước Việt mình vượt qua cơn bão giông này.
12 Tháng Ba 2017(Xem: 3133)
Có chăng chỉ là chữ tình để lại cho đời. Tình đồng nghiệp, tình thầy trò, bạn bè và đồng hương
11 Tháng Ba 2017(Xem: 1649)
Bao giờ ánh sáng văn mình và quyền bình đẳng nam nữ chính thức đến tận hang cùng ngõ hẻm trên thế giới. Thì ngày ấy sẽ không có chiến tranh
26 Tháng Hai 2017(Xem: 2225)
Dù sao tôi cũng đã thỏa mãn được ước mơ "Một lần viếng thăm xứ sở của Thái Dương Thần Nữ khi mùa hoa Anh Đào nở rộ"
18 Tháng Hai 2017(Xem: 3061)
Con người một khi lìa đời sẽ không mang theo của cải, nhưng đã có một gia tài bằng sự quý mến của tha nhân
14 Tháng Hai 2017(Xem: 2470)
Cảnh kinh hoàng xảy ra! Quá bực tức vì rượt đuổi theo mấy ả mái tơ, mất thì giờ và mất sức
11 Tháng Hai 2017(Xem: 2348)
Hai bản nhạc God Bless America và Việt Nam Việt Nam được hát lên với hùng hồn mãnh liệt. Đã tạo sự xúc động cho toàn thể mọi người đến tham dự