3:56 SA
Thứ Hai
6
Tháng Mười Hai
2021

Depression- Trầm cảm là bệnh thật hay bệnh giả - Nguyễn Thơ Sinh

26 Tháng Chín 201411:46 CH(Xem: 7335)

Depression- Trầm cảm là bệnh thật hay bệnh giả

Nguyễn Thơ Sinh
tramcam

Cái chết người nghệ sĩ điện ảnh tài hoa của Hoa Kỳ Robin Williams gần đây đang gây xôn xao trong dư luận. Từ những tờ báo lá cải nhanh nhẩu phanh phui, bươi móc cho đến những outlet thông tin uy tín, hệ thống truyền thông Hoa Kỳ và thế giới nói chung liên tục tràn ngập tin và vài về Robin Williams tự vẫn. Công chúng bày tỏ sự thương tiếc một tài năng. Cả người thân lẫn sơ của với Robin Williams khi nói về sự ra đi của ông, họ nghĩ ngay đến một mất mát lớn. Robin Williams, một con người dễ thương và chân thành ấy đã chọn cho mình một cái chết. Một vụ tự tử. Và nguyên nhân của cái chết (ít ai muốn mình sẽ rơi vào) lại là một căn bệnh ít người nghĩ đến nó. Một căn bệnh lặng lẽ nhưng dai dẳng, khó chữa dứt. Một sát thủ thầm lặng: Depression. 

Depression trong tiếng Anh có nghĩa là trầm cảm. Từ điển y học của trang mạng www.thefreedictionary.com định nghĩa depression là: A mental state of altered mood characterized by feelings of sadness, despair, and discouragement. Như vậy trầm cảm là một trạng thái cảm xúc (xuất hiện một cách bất thường) với đặc tính dễ nhận thấy nhất: Đó là cảm giác buồn chán, tuyệt vọng, và người bệnh sẽ mất hết ý chí trong sinh hoạt vốn luôn luôn có trong những lúc bình thường. 

Rất nhiều căn bệnh với những triệu chứng nhìn thấy rất rõ. Nhưng với bệnh trầm cảm thì khác. Nó vắng mặt những triệu chứng cụ thể như lên cơn sốt, đau nhức, sưng, viêm, xuất huyết, hoặc không có những chỉ số xét nghiệm máu nhằm xem coi có những rối loạn sức khỏe bất thường nào xảy ra. Triệu chứng của nó mập mờ. Gần như ai cũng có. Chán nản. Buồn. Mất hứng thú. Thối chí. Không thiết tha với cuộc sống. Những cảm xúc tâm trạng này thử hỏi ai không có! Nên thường chỉ có người mắc bệnh trầm cảm mới biết nó khủng khiếp và đáng sợ như thế nào. Còn với người không hề (hoặc chưa bị trầm cảm lần nào) làm sao họ hiểu rõ được. Vì thế ngộ nhận do thiếu kiến thức về depression khiến người ngoài cuộc không thể hiểu hết rõ chân tướng quái đản của gã sát thủ depression đáng sợ này. Không ít người còn tỏ ra hoài nghi nó là bệnh thật hay bệnh giả nữa.
Robin Williams từng nói: I used to think the worst thing in life was to end up alone. It’s not. The worst thing in life is to end up with people that make you feel all alone. – Thật tệ hại khi ta rơi vào cảnh cô độc. Nhưng càng tệ hại hơn khi ta phải sống với người khiến mình cô độc nhiều hơn. Ở đây những từ chính (keyword) như “worst thing”, “end up alone”, và “feel all alone” cho thấy khá rõ những dấu hiệu của trầm cảm. Đó là cảm giác cô độc. Là trạng thái cô đơn lặng lẽ. Nói khác đi depression chính là cảm giác lẻ loi, cô đơn. Sự liên hệ với thế giới, với người chung quanh bị cắt đứt. Ý nghĩa cuộc sống không còn nữa. Cộng thêm những ảnh hưởng tác động mệt mỏi của depression càng khiến người mắc bệnh depression có lý do để buông xuôi cuộc sống. Kết quả là họ sẽ nghĩ tới cái chết. 
Theo trang mạng uy tín về thông tin y học phổ quát webmd (www.webmd.com) có tới 90% người chết vì tự tử khi mắc bệnh trầm cảm lâm sàng (clinical depression) hoặc những rối loạn tâm lý (mental disorder). Tỷ lệ người tự tử cao hơn khi họ vừa mắc bệnh depression, cộng thêm với những hình thức nghiện ngập khác, như nghiện rượu hoặc sử dụng ma túy chẳng hạn. 

Còn theo healthline (www.healthline.com) cứ 10 người Hoa Kỳ sẽ có 1 người mắc bệnh trầm cảm. Với người Việt mình, con số thống kê tỷ lệ phần trăm người mắc phải căn bệnh này không có. Tuy nhiên nhiều ý kiến cho rằng do người Việt có tinh thần kỷ luật bản thân cao, ý chí mạnh mẽ, sống nghiêm khắc theo truyền thống Khổng, Lão nên rất ít ai bộc lộ nhược điểm của căn bệnh trầm cảm. Vì vậy người Việt thường kín đáo hơn, không lộ những triệu chứng depression cho ai biết. Chỉ âm thầm ôm kín. Phải chăng người Tây phương nhìn vào trầm cảm như một căn bệnh lâm sàng. Còn với người Châu Á thì depression không phải là bệnh. Mà là thiếu kỷ luật, thiếu cứng rắn. Thành ra nếu ai đó cảm thấy trầm cảm thường ráng chịu, không chịu nói ra. 

Tại sao có bệnh depression? Theo webmd, những lý do dẫn đến bệnh trầm cảm thường là: 
– Bị ngược đãi hồi nhỏ (child abuse) như bị lạm dụng tình dục, bạo hành, hoặc thiếu thốn tình cảm nặng nề, lớn lên sẽ dễ bị trầm cảm hơn
– Do uống một số loại thuốc (medication) nên khi uống thuốc ta cần hiểu rõ những tác dụng phụ của thuốc xem coi có phải là nguyên do của trầm cảm
– Xung đột (conflict) trong gia đình hoặc trong các mối quan hệ cá nhân
– Tang chế (death or a loss) khi người thân yêu ra đi, để lại niềm thương tiếc, đau buồn
– Yếu tố di truyền (genetic) xảy ra với cá nhân trong gia đình đã từng có bệnh án trầm cảm
– Những biến cố lớn (major events) như mất việc, ly dị, sắp sửa kết hôn, trên bờ vực phá sản, kiện tụng lao lý, làm ăn thua lỗ, thất tình… sẽ là những sự kiện có thể dẫn đến trầm cảm
– Những rắc rối cá nhân (personal problems) trong các mối quan hệ, làm ăn, xã giao…
– Mắc bệnh nan y (serious illnesses) khi cơ hội chữa dứt không còn hoặc rất thấp, chẳng hạn ung thư thời kỳ cuối, thường dẫn đến trạng thái depression
– Do nghiện ngập (substance abuse) như rượu hoặc ma túy. Có tới 30% người nghiện ngập sẽ mắc depression
Còn theo healthline những điều kiện sau đây có thể góp phần gây ra hiện tượng depression:
– Mất ngủ (sleep deprivation) vì ngủ quá ít, thiếu ngủ, hoặc mắc phải những chứng bệnh khó ngủ
– Béo phì (obesity) vì khi cơ thể quá nặng nề, một phần rất lớn năng lượng sử dụng trong các sinh hoạt hàng ngày đã bị tiêu hao; nên người béo phì mệt mỏi thường xuyên hơn
– Bị đột qụy (stroke) sau biến cố hiểm nghèo này, người bệnh thường mất đi khả năng lạc quan với tình trạng sức khỏe của mình
– Trình độ văn hóa thấp (lack of education) có thể dẫn tới khó khăn trong cuộc sống do phải đối diện với nhiều sức ép và thiếu kỹ năng sống lành mạnh, healthy…
– Không có bảo hiểm y tế (less access to medical insurance) nên không được điều trị những bệnh tật khác (trong đó có cả bệnh depression) 

Ngoài ra do căng thẳng (stress) quá lâu, quá nhiều, dồn lại trở thành quá tải (distress) khiến người bệnh mệt mỏi, chán sống. Có ý kiến khác cho rằng vì não người mắc depression không sản xuất đủ hai hoạt chất serotonin và dopamine nên tâm trạng tâm lý luôn bị ức chế bởi khả năng hưng phấn bị mất. Hoặc khi cơ thể không sản xuất đủ, hoặc mất khả năng cân bằng các hormone cũng sẽ dẫn tới hiện tượng depression.
Càng ngày chẩn đoán căn bệnh depression có xu hướng tăng nhiều hơn. Theo healthline. số người chẩn đoán depression tăng 20% mỗi năm. Có người nghĩ rằng môi trường sống văn minh hiện đại đã xô đẩy con người vào những cái bẫy trầm cảm rất khó phát hiện. Đời sống hiện đại khiến cơ hội tiếp xúc với các cá nhân khác mất dần đi. Con người càng lúc càng có ít thời gian với nhau hơn. Mọi thứ đều liên hệ tới máy móc. Smart phone. Laptop. Internet. Instagram. Facebook. Ipad. Texting… Thời buổi thông tin hầu như đang biến ngân- hàng- thời- gian (time bank) của chúng ta liên tục bị thâm hụt. Càng lúc càng nghiêm trọng hơn. That means more stress! Kinh tế khó khăn hơn. Người ta bớt lạc quan hơn với tương lai. Cuối cùng là những con đường dẫn tới depression ngày càng rộng mở…

Depression là một căn bệnh có thật. Nó hiện diện và tồn tại, tuy có phần khó nhận diện. Lên mạng gõ từ depression bạn sẽ thấy vô số những đường link và website về căn bệnh này. Có điều với người Việt chúng ta nó còn xa lạ vì ít ai mắc phải nên không quan tâm lắm! Dù trong cộng đồng người Việt thỉnh thoảng cũng có nghe một vụ tự tử vì thất tình, vì vỡ nợ, vì sắp rơi vào cảnh tù tội; hoặc nghe nói tới xuống tóc qui y vì chán nản.

Nay đến Hoa Kỳ, lâu lâu cứ thấy buồn buồn. (Mà lại là) nỗi buồn không có lý do. Thấy chán nản. Thấy không còn hứng thú. Thấy mệt mỏi. Thấy cuộc đời bỗng dưng trở thành vô nghĩa. Ăn không ngon. Ngủ dật dờ. Sáng thức giấc cảm thấy mệt mỏi. Sợ mặt trời mọc. Hăng hái thuở nào không còn nữa. Mà đâu phải vì tài chánh lủng củng. Việc làm đang tiến triển tốt. Nhà trả xong. Xe trả xong. Chồng vợ con cái nhìn vô ai cũng khen. Vậy mà cuối cùng lại…
Robin Williams là một ngôi sao của Hollywood. Tiếng tăm lừng lẫy, nhà lớn, xe đẹp, công thành, danh toại; là người của công chúng. Vậy mà chán đời, chán sống, cuối cùng là tư tưởng đầu hàng, từ giã cuộc chơi, bước ra khỏi cuộc đời vô nghĩa vì quá mệt mỏi bằng cách quyên sinh.


Depression không từ Robin Williams cũng có nghĩa nó có thể xảy ra với bất cứ ai. Theo save.org hàng năm có khoảng 30.000 người Mỹ tự tử. Trong đó phần nhiều là cảm thấy không còn lối thoát. Thấy cuộc sống này trở nên vô nghĩa. Bế tắc. Nếu cảm thấy mình có những triệu chứng trầm cảm, thấy mệt mỏi trường kỳ, thấy tình trạng chán nản kéo dài quá lâu, ta cần đi khám bác sĩ để có những biện pháp can thiệp trước khi mọi cái trở thành quá muộn… 

Nguyễn Thơ Sinh
Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
01 Tháng Tư 2015(Xem: 9967)
Mất đất mà được lòng người là thắng Chiếm được đất mà mất lòng người là thua
31 Tháng Ba 2015(Xem: 11288)
ngày 30-04-1975 không thể gọi là ngày miền Bắc cộng sản giải phóng miền Nam tự do được, mà phải gọi ngược lại là ngày miền Nam đã giải phóng miền Bắc
31 Tháng Ba 2015(Xem: 12254)
Cho đến nay, những thông tin trên vẫn chưa được xác thực và chỉ lưu truyền như một trong nhiều giai thoại về nhà lãnh đạo lừng danh
30 Tháng Ba 2015(Xem: 8515)
Cựu Thủ Tướng Fraser, vị Đại Ân Nhân của CĐNVTD Úc Châu, là người đã thay đổi chính sách di trú của Úc và đã đón nhận gần 56000 Người Việt tỵ nạn
21 Tháng Ba 2015(Xem: 9961)
Đối với chúng tôi, đặt bút ký vào một hiệp ước tương đương với sự đầu hàng là chấp nhận một bản án tử hình, vì cuộc sống không có tự do là sự chết
13 Tháng Ba 2015(Xem: 9254)
Trận Ban Mê Thuột đã đưa tới sụp đổ Quân đoàn II và những sụp đổ kế tiếp lớn lao hơn thế, đó là một khúc quanh bi thảm trong cuộc chiến tranh dài nhất của thế Kỷ
12 Tháng Ba 2015(Xem: 9121)
Đàn ông cả đời đi tìm không phải là Vợ, cũng không phải là Người Tình mà là Hồng Nhan Tri Kỷ .
03 Tháng Ba 2015(Xem: 11032)
Đây là bài viết của tác giả Nguyễn Lộc từ trang báo Xây Dựng trong nước vào ngày 12 tháng 11 năm 2014, không biết đầy là niềm vui hay nỗi buồn của người Biên Hòa?
02 Tháng Ba 2015(Xem: 7799)
là phương châm đầu tiên của cả dân tộc này để rồi những người di dân sau tiếp tục phát triển, bồi đắp triết lý nhân văn ấy.
01 Tháng Ba 2015(Xem: 8304)
Ước mong nhiều Trung Tâm Sinh Hoạt như thế, sẽ được những mạnh thường quân yểm trợ xây dựng nhiều nơi tại hải ngoại.
25 Tháng Hai 2015(Xem: 9341)
Sen mọc ra từ bùn sình dơ dáy, nhưng lại có cái đức thanh cao của người quân tử
13 Tháng Hai 2015(Xem: 10304)
Gần 40 năm qua, đã có khá nhiều bài viết của người Việt bàn tán và nhận xét về cái chết nầy.
09 Tháng Hai 2015(Xem: 9902)
Tuổi Mùi là con dê chà, Có sừng có gạc, râu ria um tùm
08 Tháng Giêng 2015(Xem: 8757)
Mời các bạn xem qua để mở rộng sự hiểu biết về kỹ thuật mới mà Hoa Kỳ đã làm thay đổi giá dầu trên thế giời, và làm thay đổi cán cân quyền lực thế giới về sức ép của xăng dầu
03 Tháng Giêng 2015(Xem: 8677)
Riêng đối với chúng tôi nó là phần quan trọng nhất trong cuộc đời phóng viên của mình.
18 Tháng Mười Hai 2014(Xem: 8556)
Tôi đã không hôn một người đàn ông trong một thời gian dài. Tất cả chúng tôi đều có ước mơ chung về tình yêu và gia đình
14 Tháng Mười Hai 2014(Xem: 7732)
Hàng ngàn hình ảnh chọn lọc khó quên và gây nhiều cảm xúc xin đừng bỏ qua
12 Tháng Mười Hai 2014(Xem: 7718)
Mai sau nếu trở về quê cũ Hy vọng ta còn tiếng khóc chung.
11 Tháng Mười Hai 2014(Xem: 8234)
Kennedy Center là nơi xứng đáng nhất để vinh danh và tri ân quân cán chính Việt Nam Cộng Hoà vào đúng năm thứ 40 người Việt tị nạn và định cư ở Hoa Kỳ.
06 Tháng Mười Hai 2014(Xem: 8659)
Mất nguồn thu từ dầu mỏ, ngày tàn của chế độ cộng sản Việt Nam có thể nhìn thấy. Tình hình có thể sẽ bị đảo ngược trong một hai năm tới.
05 Tháng Mười Hai 2014(Xem: 17114)
Của người mẹ buồn héo hắt khổ đau Nhận xác con nhờ áo lem mực tím
02 Tháng Mười Hai 2014(Xem: 8565)
chân thành cầu nguyện cho mọi người đều tốt đẹp, họ thường rải tâm từ bi đến muôn loài, từ con người, con thú đến tận cây cỏ lá hoa.
28 Tháng Mười Một 2014(Xem: 8036)
Mà sự thật khi tìm được sức sống từ nơi chính mình rồi thì ta sẽ không còn coi là quan trọng những giá trị bên ngoài nữa
28 Tháng Mười Một 2014(Xem: 7666)
Câu chuyện này chỉ được kể bằng ngôn ngữ quê mình. Kể cho nhau nghe để rút kinh nghiệm chứ cũng không cần phải dịch ra các ngôn ngữ khác làm gì cho …mệt và nhục
25 Tháng Mười Một 2014(Xem: 6903)
Nếu mọi người không quá coi trọng cái "tôi" vay mượn của mình thì sự xung đột ý thức hệ giữa cá nhân sẽ vơi bớt đi
22 Tháng Mười Một 2014(Xem: 7156)
Khi thời điểm chín mùi, các bạn sẽ là những kẻ đánh bại bọn bán nước, vì sự thực và lẽ phải thuộc về chúng ta, tất cả những người dân VN yêu nước.
22 Tháng Mười Một 2014(Xem: 7439)
Vì hiểu sai về hạn dùng, 90% người Mỹ ngay cả người VN cũng vậy! Họ đã phạm sai lầm là vứt bỏ thực phẩm và thuốc quá sớm.
20 Tháng Mười Một 2014(Xem: 8992)
The cost of freedom is always high but Americans have always paid it
16 Tháng Mười Một 2014(Xem: 7967)
Chỉ với một phương cách đào dầu tân tiến, Hoa Kỳ đã làm thay đổi hẳn những thế tính toán chiến lược địa dư trên toàn cầu.
14 Tháng Mười Một 2014(Xem: 7659)
một người đúng dưới đất không thể nhìn thấy nó được nên mặc dù tìm kiếm mãi mà vẫn không ai thấy... trừ khi họ đứng trên trần nhà nhìn xuống.
28 Tháng Mười 2014(Xem: 7601)
Chúng ta đang sống trong một thời đại XẠO HẾT CHỖ NÓI. Nga cũng xạo, Mỹ cũng xạo, Trung Cộng cũng xạo và Việt Nam cũng… rứa.
25 Tháng Mười 2014(Xem: 9765)
Ngày Quốc hội Lập hiến chính thức ban hành Hiến pháp (26/10/1956) được xem là ngày quốc khánh của nền cộng hòa
24 Tháng Mười 2014(Xem: 8527)
Đã đến lúc người dân Việt, trước hết là giới trẻ và trí thức nêu gương hy sinh, dẫn dắt đồng bào các giới vùng lên tranh đấu
22 Tháng Mười 2014(Xem: 7677)
người Việt Nam trước tiên phải hy sinh, phải tranh đấu cụ thể cho đất nước của chính mình trước khi mong đợi người ngoài giúp đỡ.”
21 Tháng Mười 2014(Xem: 7643)
Càng ngày càng tiến bộ, khoa học kỷ thuật tân tiến sẽ phục vụ con người t
18 Tháng Mười 2014(Xem: 8948)
Vann tử trận nhưng vì không có trong danh sách quân nhân Hoa Kỳ cho nên chỉ được ghi nhận như là một nhân viên của CIA
18 Tháng Mười 2014(Xem: 8011)
Du lịch Tàu biển - Cruise - đang có xu hướng phát triển nhanh trên thế giới.
17 Tháng Mười 2014(Xem: 7491)
Sao họ không trở về xứ của họ mà cứ ở đất nước tự do và giàu có để chống lại xứ sở đùm bọc họ và gia đình họ?
14 Tháng Mười 2014(Xem: 7614)
HR 4254 cũng vậy, nếu T.P nào thông qua thì chuyện chế tài chỉ nằm trong khu vực T.P đó, cho tới khi nào Bang California thông qua thì sẽ tính toàn California.
14 Tháng Mười 2014(Xem: 6341)
việt cộng rồi đây sẽ nắm chặt tay nhau chìm vào Đông hải, trả lại tự do, no ấm cho hai dân tộc Hoa – Việt, chấm dứt đêm dài cộng sản tăm tối cho đất nước
11 Tháng Mười 2014(Xem: 6546)
nhà hoạt động vì quyền của phụ nữ và trẻ em, vừa đoạt giải thưởng Nobel Hòa bình 2014.
06 Tháng Mười 2014(Xem: 6915)
chúng ta đang nghe những ưu tư trăn trở của những người Việt đang sống ở ngoài nước dù họ đã một thời lớn lên bên này hay bên kia sông Bến Hải.
04 Tháng Mười 2014(Xem: 6064)
Các bạn trẻ Việt Nam hãy lắng nghe, tự tín nhận định thế cuộc Nước nhà, dũng mãnh hạ quyết tâm, đứng lên vì Nghĩa Lớn Dân tộc,
03 Tháng Mười 2014(Xem: 9596)
Lần tới khi bạn làm xét nghiệm máu, bạn sẽ không cần phải đi tới bác sĩ rút một lượng máu lớn từ cánh tay của bạn nữa.
03 Tháng Mười 2014(Xem: 6596)
Chỉ có người Trung hoa mới có khả năng chống nhà cầm quyền đại hán. Đài Loan trước đây rồi Hong Kong sau này sẽ tiếp tục theo con đường ấy
28 Tháng Chín 2014(Xem: 7598)
Thế nên những giọt nước mắt của HCM trong lần khóc lóc nhận lỗi trước dân chúng miền Bắc vào ngày 18 tháng 8 năm 1956 không đủ đề xóa mờ tội ác
14 Tháng Chín 2014(Xem: 7436)
Sử liệu thì cũng có dù giả-chân đầy ra đó, nhưng không thiếu những lời tự biện hộ hoặc tự đề cao cá nhân và phe nhóm