8:42 CH
Thứ Ba
7
Tháng Năm
2024

Du Học - vhp.Hạ Vũ

11 Tháng Tám 201312:00 SA(Xem: 12148)
"Du Học"
 
Sau khi khóa xe đạp với một tâm trạng vừa lo âu vừa hi vọng, Hồng bước lên cầu thang tìm đến Phòng Giáo Vụ của Bộ Giáo Dục tọa lạc tại đường Lê Thánh Tôn, nơi mà trước đây nàng đã nộp đơn thi vào Viện Hán Học - Huế, để xem kết quả cuộc thi tuyển vừa qua. Trước cửa phòng, danh sách niêm yết 60 thí sinh trúng tuyển. Danh sách không dài nên sự lo âu của nàng cũng bị cắt ngắn lại thay vào là niềm vui vỡ òa. Tên nàng nằm ngạo nghễ trên bảng vàng. Phản xạ tự nhiên, Hồng vỗ tay reo lên vui sướng. Một vài nhân viên trong văn phòng ngừng tay, nhìn ra, mĩm cười chia xẻ niềm vui với nàng. Hồng chợt thấy mình đang quấy rối sự yên tĩnh của mọi người, bẽn lẽn ngưng tay và ngậm miệng, nhưng niềm vui vẫn còn tràn ngập trên mắt môi. Nàng đang sung sướng với viễn ảnh huy hoàng sau khi tốt nghiệp. Cúi đầu chào mọi người nàng dời bước, tìm một gốc cây, ngồi nhấm nháp niềm vui của mình. 
Khi nạp đơn dự tuyển vào khóa II -1960 của Viện Hán Học Huế, nàng giấu cha mẹ, vì thấy ngôi trường này ở một nơi vừa xa vừa lạ với mình và cả gia đình, thời gian học lại 5 năm dài đăng đẳng, chưa chắc cha mẹ nàng chịu cho đi học. Sở dỉ nàng hăm hở nộp đơn đi thi vì bị nghiệp vụ sau khi tốt nghiệp quyến rũ. Đây là một ngôi trường do Tổng Thống Ngô Đình Diệm chỉ thị đặc biệt thành lập cho riêng Đại Học Huế vào năm 1959, là một thí điểm đào tạo giởi trẻ để tiếp tục bảo tồn và phát huy văn hóa dân tộc, chống lại văn hóa ngoại lai đang xâm nhập nước ta. Viện Trưởng Đại Học Huế là Linh Mục Cao Văn Luận kiêm nhiệm luôn Giám Đốc Viện Hán Học. Khi tốt nghiệp các sinh viên được bổ nhiệm vào một trong 3 nghiệp vụ sau:
1. Tùy Viên Các Sứ Quán Vùng Đông Nam Á.
2. Chuyên Viên Viện Khảo Cổ.
3. Giáo Sư Việt Hán các trường Trung Học.
Hồng đang là học sinh ban Toán của trường Gia Long vì mê xuất ngoại và chức vụ Tùy Viên, tuy không biết Tùy Viên là chức vụ gì và làm những công việc gì, nhưng cứ hăm hở dự thi vào một trường nghe đến tên là biết thuộc loại Văn chương cổ. Thật là trái ngược nhau. Hồng không cần biết có hợp với khả năng của mình hay không, nàng tự trấn an bằng câu nói của ông Nguyễn Bá Học: "Đường đi khó, không khó vì ngăn sông cách núi mà khó vì lòng người ngại núi e sông." Nàng không ngại núi e sông, nhưng bây giờ thì sợ bơ vơ nơi xứ lạ quê người! Sau giây phút vui mừng nàng đối diện với khó khăn: không có thân nhân ngoài đó thì ở đâu? Không có mẹ đi chợ nấu cơm thì lấy gì ăn mà học? Tiền sách vở, bút mực, và những món chi tiêu khác nữa. Trong thông báo có ghi rõ một số tuyển sinh đậu cao sẽ được học bổng toàn phần 500 đồng một tháng, còn lại chỉ được bán phần 250 đồng thôi. Nàng đậu khoảng giữa, được bán phần là chắc. Vậy thì làm sao đủ chi phí ăn ở học hành. Số tiền học bổng này so với học bổng của sinh viên Đại Học Sư Phạm thời đó thì thấp hơn nhiều, kiểu này phải nhờ đến cha mẹ trợ giúp thôi. Một gánh nặng cho gia đình đây! 
Hồng thẩn thờ phân vân, "bỏ thì thương vương thì tội", tội cho cha mẹ và tội cho mình. Nàng đứng lên toan về rồi lại do dự ngồi xuống. Nàng tự nhũ "phải vượt khó", tìm gặp những người trúng tuyển kết hợp lại cùng mướn nhà, cùng nấu ăn chung, và đi dạy kèm trẻ tại tư gia để bổ sung vào số tiền ít ỏi đó. Hài lòng với suy nghĩ của mình, Hồng cương quyết đứng lên đi trở lại Phòng Giáo Vụ.
 Tới cửa rồi thì nàng lại thập thò, ngập ngừng, e ngại vì đây là lần đầu tiên trong đời nàng bước vào một công sở nên có hơi khớp. "Sợ gì chứ? Mình có phạm tội gì đâu, chỉ xin giúp đỡ thôi mà." Sau khi tự nhủ Hồng mạnh dạn bước vào, đúng lúc một ông to lớn bước ra. Nàng giật mình, khựng lại, nhìn lên. May quá gặp "người quen"! Nàng cho là quen là vì Ông này làm giám thị phòng thi của nàng cách nay hơn tháng, và đã từng "xin Thầy cho thêm giấy nháp". Hồng reo lên như gặp người thân xa cách lâu ngày:
- Chào Thầy. 
Ông thân mật hỏi:
- Đậu rồi phải không cô bé? Cần gì giúp đỡ không? Vô đây.
- Thưa Thầy, em cần địa chỉ của các bạn nữ trúng tuyển để liên lạc đi chung ra Huế.
Thế rồi nàng có được địa chỉ 5 bạn nữ trong tay, cám ơn rối rít ra về.
Ngọc ở Biên Hòa, bỏ qua, Minh ở Mỹ Tho, không dám ngó tới, còn hai người: Cẩm Vân ở Hòa Hưng, và Ngân ở Vườn Chuối
Thế là Hồng lò dò đạp xe tới nhà Cẩm Vân trước, sau đó là Ngân để kết "Đồng Minh". Còn một người nữ trúng tuyển nữa là Kim học cùng trường Gia Long và cùng lớp với nàng từ Đệ Thất đến Đệ Nhị B3. Nhưng người bạn này đã nói trước dù có thi đậu cũng không thể đi học xa được nên nàng không quan tâm tới. 
Cẩm Vân có người quen ở Huế. Thế là: " Hi vọng đã vươn lên", nàng hăm hở về nhà và tối đó trình cho hai "Đấng Tối Cao" việc vui này. Cha nàng có vẻ trầm ngâm, không dứt khoát, nhưng người mẹ vui với niềm vui của con. Bà khuyến khích:
- Má ủng hộ con đi học xa, nhưng con phải hứa với má trong suốt thời gian học xa nhà, phải giữ mình cẩn thận, không nên có bồ bịch, và không được lơ là việc học. Má muốn con gái của má có một nghề vững chắc sau này, để không lệ thuộc vào người chồng, và lỡ có chuyện không may xảy ra thì có khả năng nuôi con một mình.
- Con hứa với má, nghe lời má không sai sót điều nào cả. 
- Có con gái lớn trong nhà như treo hũ mắm ở đầu giường. Đừng để hũ mắm rơi, bể, đổ tùm lum, thúi cả nhà nghe con.
- Má an tâm. Con lớn rồi (!)
 Cha của Hồng liên lạc được với một người đồng nghiệp gốc Huế trước dạy cùng trường với ông, bấy giờ đã trở về Huế và gởi gấm giúp đỡ nàng bước đầu. Thế là mọi việc xuôi chèo mát mái. Sau đó Ngọc ở Bình Dương liên lạc với Hồng. Ba cô Cẩm Vân, Ngọc, và Hồng ráp lại thành bộ "Tam Sên" khắng khít từ đó. 
 Gia đình của năm cô gái này sau khi qua giai đoạn nhức đầu vì lo lắng cho năm "cái hũ mắm" xa gia đình để "lập công danh", cũng đành gồng mình cho con đi "du học". Năm cô gái "Xứ Nam Kỳ Quốc" tuổi trăng tròn lẻ khăn gói ra tận "Xứ Trung Kỳ"... "du học". Phải nói là vào thời điểm đó, con gái ở Sàigon xa gia đình đi học tận đất Thần Kinh xa xôi thì có lẽ năm cô này là những người tiên phong. Vào một buổi chiều trước ngày nhập học một tuần, ba cô Cẩm Vân, Ngọc, và Hồng hành trang lên đường chung với nhau, còn Ngân đi máy bay, Minh nhập học sau. Tại nhà Ga Sài Gòn, sau khi nước mắt ngắn nước mắt dài chảy ướt cả khăn tay, ba cô đành tiến đến xe lửa. Đang quyến luyến với gia đình, chưa muốn bước lên cửa toa xe lửa thì một bà mẹ miền Nam tiến tới hỏi thăm:
 -Chào các cháu. Các cháu đi đâu vậy? Chị Cẩm Vân, người lớn tuổi nhất trong năm đứa, được các cô "phong chức" Chị Hai, trả lời:
 -Thưa bác, chúng cháu đi Huế học.
 - Có phải các cháu học Viện Hán Học không?
 - Thưa phải.
 - Các cháu có ai quen ở Huế không? Hồng mau mắn trả lời:
 - Thưa bác, chị Hai Cẩm Vân của chúng cháu đây có người quen ở Huế.
 - Vậy thì tốt quá!. Con trai bác cũng ra Huế học Viện Hán Học. Cháu Cẩm Vân cho bác gởi gấm con trai bác cho cháu nghen. Có gì cháu giúp đỡ nó. Nó tên Công Đức, đứng đằng kia. Chị Hai sau một lúc ngậm hột thị, cũng trả lời, giọng yếu xìu:
- Dạ đựơc. Ngọc thúc nhẹ vào hông Hồng, cười hí hí và nói nhỏ:
 - Chị Hai đùm bọc hai "em gái ngang hông", giờ có thêm một "em trai người dưng khác họ" để đùm bọc nữa. Hồng hóm hỉnh thì thầm:
 - Trông anh cũng lớn, cỡ tuổi chị Hai, chắc phải gọi là Anh Hai. Chị Hai "đùm bọc" Anh Hai! Gà mái thắng thế. Biết đâu chẳng là duyên trời dung rủi! Còi tàu rúc vang, ba cô lên xe lửa ngồi chung một băng ghế dài. Sau khi khóc đã đời vì lần đầu tiên xa nhà, Ngọc và Hồng bắt đầu rù rì chuyện bà má miền Nam chân chất, thật thà gởi gấm con trai cho một đứa con gái cũng lần đầu tiên xa nhà đến "xứ lạ quê người" như con bà, và cười hi hí với nhau. Bà thương con quá mà quên mất "nam nhi tính" trong con người của anh Hai. Quay lại không thấy chị Hai đâu, hai nàng đứng dậy dáo dác tìm. Thì... ô kìa, ở cuối toa xe lửa chị đang nói chuyện với một anh khá bảnh trai, thỉnh thoảng chị cầm khăn tay chùi mắt.
 -Ê Ngọc, ai vậy mậy?
 -Làm sao tao biết được. Kiểu này có lẽ "kép chánh" rồi đây, trông có vẻ "xa chàng lòng dặc dặc buồn".
 Chợt thấy "anh Hai" đang thả hồn ra ngoài toa xe ở băng ghế đâu lưng với các cô có lẽ cũng đang mơ "về quê cũ xa mờ", Hồng khều Ngọc ra dấu. Hai cô nín lặng ngồi xuống. Tới ga Thủ Đức, thì chị Hai về lại chỗ ngồi, mắt đỏ hoe. Nhìn lại thì “chàng” biến đâu mất. À thì ra anh đưa em một đoạn đường tình. Hồng và Ngọc đưa mắt nhìn nhau, miệng mỉm cười "lơ lửng con cá vàng"...
 Chị nhìn thấy, xụ mặt. Hai cô biết mình bậy, bèn im lặng. Một lúc sau Ngọc "cười cầu tài" và "lấy điểm" bằng cách mời chị và Hồng mỗi người một cái bánh ú đem theo ăn dọc đường, và... bỏ rơi anh Hai.
 Suốt đường dài, cả ba cô không nói chuyện với anh, mà anh cũng không làm quen với các cô. Tối hôm sau tới ga Huế. Xuống xe lửa, chị Hai Cẩm Vân quên mất lời hứa miễn cưỡng chiều hôm trước. Cả ba theo người quen về nhà, bỏ anh Hai “tự mưu sinh thoát hiểm”. Sáng hôm sau ba cô được người quen chỉ đường lò mò đến trường từ Đập Đá đi dọc bờ Sông Hương, qua cầu Trường Tiền, hai địa danh đi vào thi ca của dân tộc. Lần đầu tiên trong đời các cô rất sung sướng được nhìn ngắm tận mắt dòng sông thơ mộng và đặt chân lên cây cầu lãng mạn. "Cầu Trường Tiền sáu vài mười hai nhịp Anh theo không kịp, tội lắm o ơi..," Câu ca dao nghe sao mà tình tứ vô cùng, bảo sao các cô không mê Huế và quyết tâm ra Huế học? Ngược hướng với các cô là các nàng nữ sinh Đồng Khánh, kẻ đi bộ, người đi xe đạp đến trường. Gió sông Hương mát lạnh thổi bay tà áo dài phất phơ trong gió như những cánh bướm trắng bay lượn ngợp Cầu Trường Tiền. Các anh học sinh Quốc Học chìm lĩm trong rừng tà áo trắng. Hồng tò mò đếm nhịp và vài của cầu, nêu thắc mắc:
 - Này chị Hai, cầu có sáu nhịp, mười hai vài. Chị đếm lại đi, sao ca dao nói gì lạ vậy?
 - Ừ nhỉ, sao lạ vậy? Mười hai nhịp thì phải có 24 vài mới đúng chứ? Ngọc xen vào:
 - Có mấy câu ca dao này có lẽ đúng hơn:
Chợ Đông Ba đem ra góc thành,
Cầu Trường Tiền sáu nhịp bến đò Ghềnh bắc ngang.
Hay: Cầu Trường Tiền sáu nhịp bắc qua, Tả Thanh Long, hữu Bạch Hổ đợi khúc âu ca thái bình.
 Ừ nhỉ, sao có sự khác biệt như vậy. Thôi, gấp gáp làm chi. Mai mốt hỏi thầy. Viện Hán Học lúc đó chưa có cơ sở chính thức, còn "tạm trú" tại Di Luân Đường trong Thành Nội. Đây là nơi thờ Đức Khổng Phu Tử được ngăn làm ba phòng bằng những tấm bình phong làm thành ba lớp học. Một phòng cho khóa I lớp đàn anh, khóa II của các nàng sĩ số gấp hai nên chia ra hai lớp. Tất cả nữ sinh viên và một số nam sinh viên chọn sinh ngữ Pháp Văn vào lớp A, còn lớp B toàn nam sinh viên chọn sinh ngữ Anh Văn. Sinh viên lớp B than phiền nhà trường bất công, "lớp toàn lá không có một đóa hoa làm vốn khiến mấy chàng lớp A kênh kênh thấy ghét." Một tấm trướng to tướng giăng ngang với 4 đại tự bằng chữ Hán: Vạn Thế Sư Biểu. Các cột được treo các câu đối sơn son thếp vàng. Nhìn chung quanh chất cổ bao trùm. Hồng than thầm: Thôi rồi, chúng ta từ Sài Gòn hoa lệ đi vào thế giới Lều Chõng của Ngô Tất Tố rồi. Thầy của chúng ta là các cụ đồ nho vận khăn đóng áo dài đen. Ôi chao! Cổ thế này ư? Vậy thì đâu cần ra tận Hà Nội mới thầy được: "Dấu xưa xe ngựa hồn thu thảo, Nền cũ lâu đài bóng tịch dương." (Thăng Long Thành Hoài Cổ - Bà Huyện Thanh Quan) 
 Ba nàng rụt rè ngơ ngác bước vào. Một sư huynh khóa đàn anh nhân dịp tới trường có việc riêng thấy ba "con nai" Miền Nam đang ngơ ngác liền bước tới làm quen, xưng tên. Lần đầu tiên nghe giọng Huế, chữ nào các nàng cũng nghe có dấu nặng và cứ ngớ ra tưởng như mình đang nghe tiếng ngoại quốc (Chàm có lẽ (!). Đúng là "du học xứ Huế" mà. Anh phải chậm rãi đánh vần các nàng mới biết tên anh là Lữ. Anh dẫn ba cô vào gặp thầy Phó Giám Đốc, người điều hành thật sự của trường. Thoạt nhìn thầy bệ vệ oai nghiêm trong bộ Âu Phục trắng làm các cô càng lúng túng. Nhưng khác với bề ngoài, Thầy niềm nở vui vẻ hỏi nơi ăn chốn ở của các cô. Sau khi biết các cô đang ở tạm nhà người quen và đang cần một chỗ trọ thì Thầy cho biết, gần trường có một nhà dư phòng do quen biết với Cha Nguyễn Văn Thích nên chịu cho các cô gái xa nhà tạm trú ăn ở. Các thầy chu đáo quá "Tiên thiên hạ chi ưu nhi ưu" (lo trước cái lo của thiên hạ). Các cô an tâm thu xếp tới nhà trọ. Ngày đầu tiên nhập môn Hồng mới biết trình độ chữ Hán của sinh viên không đồng đều. Cùng một lớp có nhiều người rất giỏi, có cả anh là người Việt gốc Hoa, còn đa số một chữ nhất cũng không biết. Tuổi tác cũng không đồng đều, có người vợ con đùm đề, ngồi học chung với đám nhóc trung học mới lên. Các sinh viên trong Nam ra nằm trong đám i tờ chữ Hán đó, nhưng không mặc cảm thua sút và lấy câu nói của Nguyễn Bá Học làm châm ngôn khuyến khích nhau. Những ngày đầu cầm bút lông tập viết vỡ lòng từng nét ngang, sổ, móc, mác... Hồng nhìn chung quanh ngắm quang cảnh các "cậu đồ, cô đồ" tân tiến từng người ngồi trong ghế cá nhân của mình, chứ không phải khòm lưng trên chiếc chiếu mà viết "chi, hồ, dã, giả", và tự hào là những người trẻ của thế hệ mới đang làm nhiệm vụ gìn giữ văn hóa dân tộc. Thầy dạy chỉ có một vài cụ cử nhân, tiến sĩ nho học mặc áo dài đen đi dạy, còn đa số đều vận Âu phục. Nơi đây, sinh viên được học đủ thứ môn thuộc về thơ, văn, lịch sử, địa lý, xã hội , triết học.. từ Đông sang Tây, từ Cổ chí Kim. Chương trình học hình như quá bao la, muốn đào tạo đám sinh viên còn ham chơi này thành các nhà bác học thông kim bác cổ, Đông Tây hợp nhất. 
 *****
 Trước cửa Di Luân Đường, Hồng đang tần ngần cầm quyển Tì Bà Hành của Bạch Cư Dị chép tay ngắm nghía, ngắm nghía thôi chứ trình độ chữ Hán mới ABC đọc gì nỗi, thì đám nữ nhân "Nam Kỳ Quốc" đi tới. Ngọc hỏi:
 - Ê Hồng, quyển gì đó, đưa tao coi với. Không chờ Hồng trả lời, Ngọc chụp lấy sách trên tay nàng lật xem sơ sơ rồi phán:
 - Sách viết tay bằng bút lông bản chữ Hán, có dịch âm, dịch thơ, và chú thích thật đầy đủ. Ở đâu mày có quyển sách quý như vậy?
 - Ơ... ơ... ơ Minh chen vào vừa chặn họng vừa vói tay lấy xem:
 - Ơ a cái gì? Khó nói lắm hả? Chôm chỉa ở đâu đó. Chua choa ơi, chữ viết chân phương đẹp ơi là đẹp. Mới học có hai tháng thôi, còn lâu mầy mới đọc nỗi. Chị Hai Cẩm Vân điềm đạm, lúc nào cũng đáng mặt đàn chị ngắt lời Minh:
- Để nó trả lời cái đã, chưa chi kết tội nó ăn cắp. Được sự hỗ trợ của chị, Hồng đáp:
 - Sư huynh Lữ mới tặng đó. Chị Hai vói lấy xem. Cả bọn xúm lại lật qua lật lại, rồi mỗi người một câu:
- Công phu dữ!
- Có sách cho tao không?
 - Mất công như thế này, rỗi hơi đâu mà viết cho cả đám. Ngân từ nãy giờ im lặng đứng nghe cuộc đối thọai lên tiếng:
 - Sư muội lọt mắt xanh của sư huynh rồi... Cuối cùng chị Hai cảnh cáo:
 - Sư huynh đó lớn tuổi, đã có vợ con. Liệu hồn đó nghe... "cưng". Thôi, sắp tới giờ rồi, chúng ta vào lớp. Đi ngang phòng học của sư huynh, Hồng liếc thấy anh đang ngồi lặng lẽ một góc. Thường thường bộ "Tam Sên" ngồi bàn đầu. Đây là giờ Pháp Văn của giáo sư Phạm. Thầy là người Miền Nam lập gia đình với một cô người Huế. Xa quê hương ngộ đồng hương nên đám Nam Kỳ coi thầy như người cha, nhưng Thầy nổi tiếng khó trong học tập cho nên các cậu các cô chỉ dám "kính nhi viễn chi". Quy định hình thức một bài luận của thầy là Nhập đề và Kết luận, mỗi phần dài 20% chiều dài của toàn bài. Phần còn lại 60% của thân bài ít nhất phải có hai đoạn tương đương bằng nhau. Không theo đúng thì được tặng cặp trứng ngỗng to tướng, no cành hông, khỏi ăn cơm trọn ngày. Tất cả sinh viên đều biết thầy khe khắt như vậy để tránh tình trạng viết luông tuồng từ đầu chí cuối chỉ một đoạn dài thòng, hoặc thiếu nhập đề, thiếu kết luận. nên chấp hành rất đàng hoàng. Hôm đó thầy hoàn trả bài luận Pháp Văn, Hồng đang hồi hộp chờ giờ vào học, thì Ngọc thì thầm:
 - Mánh của mầy chắc không qua nổi mắt thầy đâu. Bị vạch mặt là cái chắc.
 - Thì tao theo đúng quy định của thầy mà, tao đếm từng hàng theo tỉ lệ đàng hoàng.
 - Đừng ngụy biện. Bộ thầy không thấy chỗ thì viết chữ nhỏ xíu, khít rịt, chỗ thì to kềnh, thưa rỉnh thưa rảng hay sao? Hồng cải bướng:
 - Thầy không quy định chữ viết phải đồng một cỡ, tao viết sao mặc kệ tao miễn là đúng tỉ lệ thôi chứ. Nói cứng là thế nhưng tim cô nàng đập thình thịch khi thầy bước vào lớp. Khi tới bài của Hồng, thầy không nói gì cả, thoáng hiện một nụ cười kín đáo chỉ có hai người Hồng và Ngọc nhận ra. À thì ra thầy có dành ưu đãi cho đám môn sinh đồng hương của thầy. hầy giảng, sinh viên lấy tập vở ra ghi chép. Ghi tiếng Việt còn không xong, tiếng Tây thì chỉ còn có nước chào thua. Vốn từ ngữ của đám Nam Kỳ học trường Việt thuộc loại ăn đong, làm sao mà ghi chép! Ngồi gióng tai giương mắt nghe thầy giảng mà hiểu được lỏm bỏm là phước lắm rồi. Hồng liếc nhìn quanh xem các bạn gốc Huế có hơn không thì thấy ai ai cũng giương mắt mà nghe. Cùng trình độ! Đây là lần đầu tiên trong đời xa tổ ấm, năm cô sinh viên gốc Nam Kỳ cảm thấy mình cô đơn và buồn ray rứt vì nhớ ngôi nhà thân yêu, nhớ Cha, nhớ Mẹ, nhớ anh em, nhớ trường cũ bạn xưa, lại gặp giọng trầm và ấm của thầy giảng về tác phẩm Les Miserables làm các cô xúc động. Hồng rơi lệ. Tưởng chỉ mình yếu lòng, nàng liếc nhìn các bạn đồng hương, người thì len lén quẹt nước mắt, người thì cúi gầm mặt giấu mấy giọt lệ ngọc ngà. Hành động này không lọt khỏi mắt thầy. Thầy chớp mắt, giọng ngập ngừng, và nhỏ lại. Cuối cùng thầy chấm dứt đột ngột bài giảng, bắt qua việc khác. Từ đó khi giảng bài Hồng thấy thầy thường đưa mắt nhìn đám nữ sinh viên xa nhà, Hễ có biểu hiện xúc động là thẩy chuyển đề tài. Bên cạnh bề ngoài khe khắt, trái tim thầy nồng nàn tình cảm. Mang cái mác sinh viên nhưng thực chất đám nam nữ này vẫn là những đứa trẻ con, vui đó buồn đó. Mỗi lần nhận được thư nhà thì nhảy cẩng lên reo hò, lúc không có thì buồn thỉu buồn thiu. Khi rời trường Gia Long, Hồng chưa được hân hạnh "em tan trường về, anh theo Ngọ về" (Ngọ đối với Hồng không phải tên mà là tuổi Ngọ) nên không có một lá thư tình để an ủi, để lên tinh thần nơi xứ lạ quê người như chị Hai Cẩm Vân và người bạn tên Ngọc này. Bây giờ nơi đây, mỗi khi ra về Hồng được một ánh mắt buồn buồn dõi theo mà ánh mắt ấy có một vài "cái đuôi" bám chặt. Hồng than thầm: "Ôi chao! Số tôi sao xui xẻo vậy!" Từ ngày tặng sách anh chàng sư huynh Lữ không tới thăm hỏi chuyện trò với đám Hồng nữa và thường hay đến trường sớm về muộn để "ngắm dáng em thướt tha với tà áo phất phơ trong gió" theo lời nhận xét đầy chất cãi lương của chị Hai Cẩm Vân của các nàng. Tự dưng nơi đây Hồng có một người chị "người dưng khác họ" nhưng thân thiết như ruột rà. Chị đã theo dõi để "kềm kẹp" các "em nuôi" không cho vượt hàng rào lễ giáo. Do Hồng chưa biết yêu lần nào nên được coi như con nít, làm đứa em út trong nhóm. Vốn lý tưởng cuộc đời, xem tình yêu là một tình cảm tuyệt đối nên Hồng nghĩ rằng mọi người nhận xét lầm về anh. Nghĩ rằng anh đã có mái ấm gia đình thì làm sao còn yêu người khác được nữa nên Hồng không để vướng bận vào lòng. Mọi người thấy anh không tìm cách liên lạc, hay thư từ với Hồng nên một thời gian ngắn sau cũng bỏ qua, không chọc ghẹo nữa. Đối với Hồng, anh có yêu hay không, không cần biết. Dưới mắt nàng anh là một "ông già" có vợ con đi học để lấy thêm kiến thức. Nàng coi anh là một sư huynh như mọi sư huynh khác. Bóng anh mờ nhạt, không có chỗ đứng trong trái tim nàng. Các thầy của trường chẳng những đã quan tâm và săn sóc tinh thần lẫn tình cảm của đám sinh viên xa gia đình. Có lần Minh đau bụng lăn lộn, thầy Phó Giám Đốc, còn là một người nghiên cứu về Đông Y, đã đến nhà chẩn mạch và kê toa. Sinh viên cần gì, kêu cứu là các thầy đáp ứng ngay. Để tạo bầu không khí ấm cúng cho môn sinh cuối tuần, các thầy thường hay gọi cả bọn nam nữ sinh viên xa nhà đến ăn uống vui chơi cho đỡ nhớ nhà. Nhóm Miền Nam được đặc biệt đối xử này. Một hôm ở nhà thầy Kháng, đám nữ Sài Gòn tới nhà thầy ăn trưa. Nhà thầy có ao nuôi cá, một bầy vịt đang bơi lội ung dung. Thầy hỏi:
 - Con gì đó, các con? Hồng láu táu trả lời giọng đặc sệt Miền Nam:
 - Thưa thầy, con "dzịch."
 Anh Đài, con trai của thầy, cũng là bạn học cùng lớp với Hồng, cười khúc khích. Từ đó hễ anh thấy con vịt là nhớ tới Hồng, thấy Hồng là nhớ "con dzịch". Có lẽ đây cũng là lần đầu tiên anh nghe giọng Miền Nam rặt nên cũng là việc lạ lẫm đáng chú ý chăng? 
 Đám sinh viên Nam Kỳ Quốc mượn tạm gia đình các thầy để giải sầu xa xứ. Các thầy đã dang tay đón lấy những đứa con sớm rời tổ ấm này. Do đó người thầy ở đây không chỉ là sư mà còn là phụ nữa và tình thầy trò khắn khít hơn ở những trường khác.
  vhp.Hạ Vũ  
 (Trích trong truyện Tóc Mai Vắn Dài)
Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
13 Tháng Chín 2011(Xem: 19396)
Mẹ VN ơi ! Chúng con đã có một lực lượng trẻ đầy tinh nhuệ, đầy mưu trí và khôn ngoan , họ biết cách để đoàn kết thành một lực lượng lớn mạnh, biết dùng chiến thuật hữu hiệu đấu tranh chống lại giặc trong thù ngoài
10 Tháng Chín 2011(Xem: 20378)
Buồn bả nghẹn ngào nhưng tui không khóc, chỉ từ chối không ăn cơm thịt gà hôm đó. Mặc cho chị Gấm chọc ghẹo tới cở nào tui chỉ ăn cơm với xì dầu. Nhìn cái đùi gà nằm trên dĩa với những lằn dao chặt ngọt qua lớp da vàng óng đầy mở tui thù chị Gấm chi lạ.
03 Tháng Chín 2011(Xem: 21410)
Ra đường nhìn gái còn khen là đầu óc còn sáng suốt.(khi nào nhìn đàn ông thành đàn bà thì tôi mới run). Sự sống trên trái đất này sẽ không tồn tại nếu không có những người như chồng tôi và bạn bè của anh.
30 Tháng Tám 2011(Xem: 20340)
Gió mưa sấm sét đùng đùng, Dãi thây trăm họ nên công một người. Khi thất thế tên rơi đạn lạc, Bãi sa trường thịt nát máu rơi,Trời sẽ tối, tiếc thương rồi sẽ hết. Mong các anh yên nghỉ, siêu thoát và xin hãy tha lỗi cho sự chậm trễ của chúng tôi, những người còn sống!
26 Tháng Tám 2011(Xem: 20276)
Má tui tuổi con chó, năm nay chắc cỡ 77 hay 78 gì đó, tui hỏng nhớ rõ. Người ta thường hay bảo người già hay thay đổi tính tình nhưng má tui thì có khác chi đâu? Bả vẫn thế! Như xưa. Vẫn hà tiện và tính toán chi li từ đồng bạc nhỏ
19 Tháng Tám 2011(Xem: 20897)
- Cu Lửa biết không ! Thỉnh thoảng tao nhớ đến mày ! ......Lúc nào vậy chị? Tui xin báo cho chị một tin mừng là lời nguyền ngày đó của chị rất là linh thiêng, tui đã...đã Xèo!
11 Tháng Tám 2011(Xem: 20074)
Phải về hỏi thằng Định thôi, hình như bây giờ nó đang nối nghiệp ông già ngồi may cái gì ở đó với con vợ to như cái mền. Chắc là của ai đặt rồi không đến lấy nên nó phải lấy? Định ơi, sao mày không kêu ông thầy cúng?
08 Tháng Tám 2011(Xem: 20141)
Em ra nấu cơm đi trong lúc anh tắm rửa thay quần áo. Hôm qua món cà pháo om với bì lợn, với đậu phụ rắc tía tô, anh thích lắm, ăn được mấy bát cơm. Hôm nay em làm món cá rán và món nộm rau muống trộn với thịt ba chỉ, tôm, khế, rau răm và vừng em nhé. Việc gì đi ăn nhà hàng cho tốn tiền và làm sao có món Bắc Kỳ ngon như của em cơ chứ
06 Tháng Tám 2011(Xem: 20558)
Thì ra Jack cứ ngỡ Wendy là một cô gái câm thế mà anh vẫn sinh lòng quyến luyến mà còn muốn tiếp tục đi đến hôn nhân. Wendy cũng tự hào có quyết định sáng suốt vì đã chọn được người tình trong mộng tuyệt vời nhất thế gian.
05 Tháng Tám 2011(Xem: 20164)
Khổ cho các nhà thơ, các chàng nhạc sĩ dù có nhoi nhói thất tình, cũng chẳng còn tìm đâu ra tà áo cưới để than để thở, vả lại các cô dâu bây giờ biết rõ họ đi đến đâu và sẽ làm gì, chẳng ai cần bánh quế - bánh cốm – bánh phu thê (xu xê)...
31 Tháng Bảy 2011(Xem: 21666)
Biết nói chi đây, tui chỉ là thằng nhóc con ngày đó, mà bây giờ thì Mỹ, Cộng hài hoà xúng xính trong cái áo dài cổ truyền phong kiến có in chữ THỌ cùng nhau đi lễ chùa Hương hôi rình, còn thằng tui thì âm thầm nhang đèn cúng vái cho nhỏ Mai với anh Ba Khả trong lòng. ..
28 Tháng Bảy 2011(Xem: 21131)
Đó cũng là lần cuối cùng tui gặp con Mai. Nghe nói ông Ba Râu bị bắt đánh xe bò vô rừng chở cái gì cho ai đó một tối rồi không bao giờ trở lại. Mai ơi ! cho tao xin lỗi mày, bây giờ mày ở nơi đâu? Mấy con dế mày cho đã chết từ lâu nhưng hình như tao vẫn còn nghe tiếng gáy đâu đây.
27 Tháng Bảy 2011(Xem: 21923)
Ngày mai,28/7/2011,ngày tưởng niệm lần thứ 38 năm đơn vị tôi bị phục đánh.Xin vọng tưởng đến anh linh cố thiếu tá Thạch ngọc Nhường,đơn vị trưởng của tôi,và các đồng đội đã anh dũng hy sinh.Nếu cùng chung số phận,ngày nầy 28/7/2011,là lần giỗ thứ 38 của tôi rồi. Kỷ niệm đau buồn mãi mãi không bao giờ quên.Xin thân chuyển đến quý vị bài bút ký nầy.
26 Tháng Bảy 2011(Xem: 20949)
Tui đã có về thăm lại chốn xưa trường cũ đó một lần, ông thầy Chín đã mất từ lâu, cái trường cũ của tui giờ là một căn phố cao như cái hộp quẹt dựng đứng trông quê không chịu nổi, nhưng cái sân gạch tàu đỏ vẫn còn đó.
20 Tháng Bảy 2011(Xem: 21905)
Chẳng còn dấu vết gì của chiến tranh để lại.Còn chăng là những địa danh:Bình long,An lộc,Tân khai,Suối Tàu ô,Xa cát,Xa cam,Xa trạch,Đồi Gió...trong lòng mỗi con người chúng ta,còn sống sót sau chiến tranh.Xin chiến tranh hãy ngủ yên trong tâm tư con cháu thế hệ mai sau của chúng ta.
19 Tháng Bảy 2011(Xem: 21133)
Anh thong thả uống hụm sinh tố và dõi mắt sang hàng cơm tấm bên cạnh. Đang tầm sáng, giờ cao điểm đông khách, anh chẳng thấy Ngọc Diệp đâu, chỉ thấy một bà to mập đang ngồi giữa nồi cơm to tướng không kém gì bà ta, và một cái bàn thấp trên bày la liệt những món ăn, những hũ đồ chua và hũ nước mắm, mấy ống đựng thìa, đựng nỉa
18 Tháng Bảy 2011(Xem: 20435)
Sống chung với một ông bố chồng già yếu, bướng bỉnh là chuyện không dễ. Ông hay than phiền, hỏi những câu không đúng lúc và từ chối các món ăn cần thiết. Ông hãnh diện về thời trai trẻ, cứ kể đi kể lại các câu chuyện của thời vàng son. Hồi đó, là chỉ huy trong quân đội...ông luôn đặt lý trí lên trên tình cảm
19 Tháng Sáu 2011(Xem: 21009)
“ Đời buồn như chiếc lá, lặng rơi bên hiên nhà. Mưa vô tình ngập lối Cuốn trôi mảnh hồn ta! “
15 Tháng Sáu 2011(Xem: 20072)
Tôi không thích khoe khoang về ông “Bố” của nhà đâu, vì chả lẽ lại “mèo khen mèo dài đuôi”, những điều tầm thường trong cuộc sống gia đình chắc nhà nào cũng giống nhau. Ngày lễ Cha ai cũng nhắc đến công ơn sinh thành dưỡng dục của Bố,
14 Tháng Sáu 2011(Xem: 19181)
Đã bốn mươi lăm năm trôi qua, tiếng gọi thân thương “Bố ơi!” đã vĩnh viễn lìa xa chị em tôi khi tôi vừa qua mười sáu tuổi. Mãi đến bây giờ mỗi lần nhớ về Người lòng tôi vẫn luôn mang tâm trạng bồi hồi thương kính.
01 Tháng Sáu 2011(Xem: 20279)
Ông may mắn nhiều lần thoát chết và cuối cùng đến được bến bờ tự do qua con đường vượt biên bằng đường biển. Ông định cư tại Hoa Kỳ cùng với gia đình. Hồi ký “ Cuộc đời đổi thay” được tác giả ghi lại hành trình của một đời người thăng trầm suốt hơn 50 năm theo vận nước .
27 Tháng Năm 2011(Xem: 19594)
Tôi bốc ra những sợi tóc bạc ngày xưa của má để lên bàn tay. Tôi đưa bàn tay với nhúm tóc lên mủi. Tôi nhấm nghiền đôi mắt. Mùi hương thoảng nhẹ mơ hồ trong ảo giác. Tôi khóc òa lên như một đứa trẻ trong căn nhà cũ quạnh vắng buồn hiu!
26 Tháng Năm 2011(Xem: 20470)
Ngày hôm nay viết những dòng này tôi muốn nói với các bạn rằng trong bao chia ly cuộc đời có gì hạnh phúc hơn những hạnh ngộ bằng hữu. Làm bạn với anh Tô hòa Dương ngày nọ là một trong những hạnh ngộ bằng hữu ấy
18 Tháng Năm 2011(Xem: 21679)
Tôi ở đội kỹ luật một năm rưởi được đưa ra đội nông nghiệp và được thả về nhà, tôi dùng chữ thả rất đúng nghĩa của nó, chúng ta không thể ngộ nhận chữ thả và chữ tha được vì chúng ta có tội với ai đâu mà được tha
10 Tháng Năm 2011(Xem: 20434)
em là một người mẹ chồng tuyệt vời chưa đủ, mà là một phụ nữ miền Nam tuyệt với nữa đấy, vì lúc nào cũng nhân hậu, hào phóng, dễ tính và dễ thương vô cùng.
04 Tháng Năm 2011(Xem: 19836)
Cám ơn mẹ đã cho ba con, đã cho con một ngọn lửa tình yêu không bao giờ tắt, một dòng đại dương tình yêu không bao giờ khô cằn, một bầu trời tình yêu luôn chói lòa rực sáng, ngát hương ...
04 Tháng Năm 2011(Xem: 19813)
Tôi sinh ra ở miền Bắc VN sống và trưởng thành tại Sài Gòn. 1970 gia đình rời về Biên Hòa là lúc tôi lên đường nhập ngũ làm tròn bổn phận người trai thời binh lửa.sau 1975 khi đất nước rơi vào tay CS tất cả những hoài bão tương lai của tôi biến theo thời gian
27 Tháng Tư 2011(Xem: 20587)
Em Sài Gòn diễm ảo của anh xưa Mình mất nhau mười hai mùa nắng mưa Anh cứ ngỡ đã mười hai thế kỷ…
26 Tháng Tư 2011(Xem: 19760)
Độ 7 giờ, tiếng xích của chiếc PT76 nghiến mặt đường từ từ tiến lên từ hướng chợ, khi đến gần cổng của BCH/CSQG/Quận Long-Thành dừng lại vì lựu đạn và M79 bắn xối xả của anh em phòng thủ, tôi đang ở trong bunker, nằm ngay góc Chi-khu và văn phòng ban ANQĐ/Quận, xuyên qua lỗ châu mai nhìn thấy những bóng đen lốp ngốp phía trên mui xe
24 Tháng Tư 2011(Xem: 20038)
Chất xám đã chảy rakhỏi nước rất nhiều từ cuộc di tản vĩ đại của tháng 4 năm 75, chất xám bị thui chột trong các "trại cải tạo", rồi tiếp tục rò rỉ theo những chiếc ghe vượt biên nhỏ nhoi, đầy tội nghiệp. Chưa dừng ở đó, chất xám Việt Nam tiếp tục thất thoát cho tới bây giờ,
16 Tháng Tư 2011(Xem: 21096)
Vâng, tôi sẽ im lặng cho đến chết, để xa chàng mà vẫn mang theo đời mình trọn vẹn hình ảnh người yêu đầu đời năm xưa, để con tôi vẫn giữ nguyên trong lòng sự ngưỡng mộ suốt đời nó, khi luôn luôn nghĩ rằng có một người cha đã anh dũng hy sinh vì Tổ Quốc.
03 Tháng Tư 2011(Xem: 21080)
Không biết mọi người ra sao, riêng tôi càng lớn tuổi càng thích lục lọi tìm những tấm ảnh cũ, mà mỗi tấm ảnh dù đẹp hay xấu, đã ố vàng với thời gian đều chất chứa ít nhiều kỷ niệm và nơi chốn.
03 Tháng Tư 2011(Xem: 21764)
Hôm nay, ngồi đọc và viết bài “Hương Vị Ngày Xưa”, món ăn hai miền của quê Mẹ mà lòng tôi bùi ngùi không tả. Đã mấy chục năm rồi, nơi đất nước phồn hoa này, đầy đủ các món ngon vật lạ.
03 Tháng Tư 2011(Xem: 20642)
Tôi nhớ giọt mồ hôi lấm tấm trên trán Mẹ, lom khom chụm lửa cho nồi bánh, dù Trời đang se lạnh. Tôi thương cái dịu dàng nhẫn nại của chị, ngồi nắn nót từng hũ dưa hành, dưa kiệu ngọt dịu trắng tinh
12 Tháng Ba 2011(Xem: 21120)
Vì vậy, sáng nay khi bà Tâm gọi sang để nhắc Duyên lát trưa qua chở bà đi chợ Việt Nam mua thức ăn, tiện thể xin quyển lịch “Tam Tông Miếu” (loại lịch bóc từng tờ) để bà coi ngày giờ, kiêng cữ cho cả năm, Duyên đã cười vang trong phone và nói với mẹ rằng: ”Má ơi, cái duyên “Tam Hạp”
08 Tháng Ba 2011(Xem: 20829)
Bố mẹ tôi người Bắc, di cư vào Nam lại sống trong khu xóm toàn người Bắc, nên tôi vẫn nguyên vẹn là con gái Bắc cả từ ăn nói đến cách sống ở đời.
03 Tháng Ba 2011(Xem: 19585)
Mùng Hai Tết năm đó, cô Hai Lựa dẫn thằng Cu Tí về quê ăn Tết. Bất ngờ hay tin ông Cả Mẹo vừa mới qua đời. Tin như sét đánh ngang mày, mẹ con cô vội vàng chạy u về nhà ông Cả. Vừa bước chân vào nhà thì nắp quan tài cũng vừa đóng đinh khóa chặt lại
03 Tháng Ba 2011(Xem: 20827)
Tôi sinh ra và lớn lên ở vùng đất mà các nhà địa lý Tàu cho là có long mạch, mà long huyệt nằm ngay tại cái dốc cao vút ngay tại núi Châu Thới, vì vậy nhà triệu phú người Tàu tên Hỏa chôn nơi đây, cái tên dốc chú Hỏa có từ lúc đó
03 Tháng Ba 2011(Xem: 20534)
tôi rất vinh dự đã từng là cựu học sinh trường Tiểu Học NGUYỄN DU, Biên Hòa, có truyền thống tốt đẹp lâu đời và là một trong những ngôi trường đầu tiên của quê hương chúng ta, có lịch sử gắn bó với trường Trung Học NGÔ QUYỀN.
03 Tháng Ba 2011(Xem: 18995)
Bao nhiêu năm trôi qua, không còn được ăn Tết Việt Nam đúng nghĩa, mỗi độ Tết Nguyên đán , tôi vẫn ăn Tết bằng ký ức. Trong một khoảnh khắc sống bằng trí tưởng, ngày Tết vẫn còn nguyên vị ngọt ngào của bánh mứt, vẻ êm đềm của thời thơ dại.
10 Tháng Hai 2011(Xem: 19402)
Búp ơi! Em biết không chỉ cần ba mươi giây thôi vị Nguyên thủ Quốc gia tuyên bố đầu hàng đã làm thay đổi vận mệnh của một đất nước, chôn vùi cả một dân tộc trong đau thương tủi nhục, huống hồ chi từ đây cho đến giờ xổ số, em còn cả bốn năm tiếng đồng hồ thì sự hy vọng thay đổi cuộc đời em đâu phải là không thể xảy ra phải không Búp?!
10 Tháng Hai 2011(Xem: 18747)
Anh cố tìm giấc ngủ, mấy đêm trước anh còn đi vào giấc ngủ với bao nhiêu là hình ảnh vui tươi, tuyệt vời của ngày Tết Việt Nam. Vậy mà đêm nay những hình ảnh đẹp đẽ ấy biến đi đâu hết? Anh mong sao sáng mai thức dậy, đọc báo thấy tin chính quyền Việt Nam vừa… ra lệnh cấm không cho Việt Kiều về quê ăn Tết nữa. Chắc lòng anh sẽ…vui như Tết. Khỏi phải đi đâu cả.
10 Tháng Hai 2011(Xem: 19694)
Tôi đã xa Tổ Quốc nhiều năm. Thời gian không dài nhưng cũng đủ để nhớ, quên nhưng không thể xóa mùi hương có được từ những năm tháng cũ. Làm sao quên được mùi sữa Mẹ tinh khôi những ngày chưa lớn, mùi bùn trong đầm sen cuối làng thân thiết, mùi hương hoa cỏ lẫn trong sương sớm vào mùa Hạ ấm nồng
30 Tháng Mười Hai 2010(Xem: 21342)
"Cô ấy đã cho tôi sự sống, cho mẹ tôi sự ấm áp, cho tôi một mái nhà, bây giờ, tôi dành cuối đời tôi để chăm sóc cô ấy" Anh dắt tay chị đi, như ngày đó chị dắt tay đứa bé năm tuổi, họ cùng mỉm cười toại nguyện, một mối tình đẹp như những áng mây chiều êm ả trôi lờ lững ở cuối lưng trời…
29 Tháng Mười Hai 2010(Xem: 20525)
Sau một đêm khó ngủ, tôi nghĩ đến lời hứa con cuả tử sĩ Huỳnh Tự Trọng,sẽ kể về câu chuyện có thật này. Một bí ẩn cuả Tâm Linh, đối với tôi thật vô cùng khó giải thích. Trân trọng mời quý vị cùng xem. Và gọi là chút tình với hương linh người tử sĩ.
08 Tháng Mười Hai 2010(Xem: 19030)
Khi gió muà Đông Bắc phả hơi giá lạnh lùng vào mảnh vườn hiu hắt, đầu tháng Mười Hai của mỗi năm, là tôi lại chạnh nhớ đến những mùa Giáng Sinh ngày thơ ấu. Lạ một điều là trong đáy lòng tôi bỗng ấm lại,
03 Tháng Mười Hai 2010(Xem: 20621)
Một câu chuyện gần gũi với đời sống hiện tại, dù biết phải “ an cư mới lạc nghiệp”, nhưng vẫn phải “liệu cơm gắp mắm” mới khỏi cảnh dở khóc dở cười khi mua một cái nhà vượt quá tầm tay.
11 Tháng Mười 2010(Xem: 19379)
Chị rất đau khổ, lặng lẽ trở về nhà. Chị nhất định không kể câu chuyện cho mẹ chồng biết, cũng như bất cứ ai.
06 Tháng Mười 2010(Xem: 18537)
Tôi không có đập đìa gì hết. Tôi chỉ là một người trở về từ trại tù cải tạo với tài sản duy nhất và quý giá nhất là một cô vợ chung thủy và ba đứa con ngoan. Tôi gốc gác Biên Hòa, ngày xưa làm việc ở chi khu Long Toàn này, bị một cô nữ sinh tên là Bé Năm, nhà ở gần đó, trói cổ nên đã nhận nơi nầy làm quê hương!
04 Tháng Mười 2010(Xem: 19020)
Cái nhớ của tôi lập lại nhiều lần vào những thời điểm khác nhau. Nhớ Biên Hòa là điều có thật, hay nói cách khác là không giả dối chút nào.Không biết đêm nay tôi còn thao thức và trăn trở với nỗi nhớ Biên Hòa hay không?