2:16 CH
Thứ Sáu
12
Tháng Tư
2024

MƯA XUÂN- MỘT BÀI THƠ ĐẬM CHẤT NHÂN VĂN

18 Tháng Giêng 20242:15 CH(Xem: 489)
MƯA XUÂN- MỘT BÀI THƠ ĐẬM CHẤT NHÂN VĂN

Bữa nay… lất phất mưa xuân
Hoa xoan tím nở xa gần ngõ quê
Nhớ “Em ngày ấy” tôi về
Đầu trần thấm lạnh…tái tê dọc đường

Hình như… còn nhớ, còn thương
Dù yên mái phố, còn vương tơ làng
Hình như… còn chút dở dang
Trót trao nhau thuở vội vàng lên xe.

Lỡ thưa thớt mảnh trăng thề
Chiến tranh mà, nỡ trách chê làm gì?
Đời người bao nỗi vân vi
Yêu thương lắm lắm, nhưng vì chiến tranh

Nghe em hạnh phúc yên lành
Mừng thầm…trở bước, nhủ mình lặng xa
Mưa xuân… vẫn rắc mái nhà
Cây xoan vẫn đổ đầy hoa bên thềm…
(Lê Nhuệ Giang)
       Mưa xuân của Lê Nhuệ Giang viết về một chuyện tình dang dở thời chiến. Bài thơ có chút buồn, nhưng là nỗi buồn đẹp vị tha và đậm chất nhân văn. Ta hiểu trong chiến tranh, điều gì cũng có thể xảy đến. Bao người mãi mãi nằm lại nơi chiến trường. Có người may mắn được trở về thì lời hẹn ước khi xưa đã không trọn vẹn. Câu chuyện tình buồn ấy, để lại trong lòng người về một nỗi day dứt khôn nguôi… Đó là là tâm trạng của nhân vật trữ tình trong bài thơ Mưa Xuân.

      Bài thơ mở đầu bằng khung cảnh mùa xuân, với mưa xuân lất phất bay và Hoa xoan tím nở xa gần ngõ quê. Hoa xoan và mưa xuân là hai hình ảnh quen thuộc của làng quê Bắc bộ vào mùa xuân. Hai hình ảnh này còn lặp lại ở cuối bài tạo nên một chỉnh thể nhất quán trong kết cấu bài thơ. Ấy là khi nhân vật trữ tình trở về làng thăm lại người xưa:“Nhớ“Em ngày ấy” tôi về/ Đầu trần thấm lạnh…tái tê dọc đường…” Trong tâm thế của người về, ta “đọc” được tâm trạng, nhớ nhung pha chút luyến tiếc. Từ láy tái tê vừa mang nghĩa đen chỉ cái lạnh của đất trời thấm vào da thịt, vừa mang nghĩa bóng chỉ nỗi buồn xót, có cả thất vọng về một tình yêu dang dở.

       Khổ thơ thứ hai cụ thể hơn cái nguyên do trở về thăm “Em ngày ấy” của nhân vật trữ tình. Tổ hợp từ “Hình như” được lặp lại 2 lần, biểu thị ý phỏng đoán một cách dè dặt, dựa trên những gì người thơ trực tiếp cảm nhận. Nói ra như thế, để người về có lý do chính đáng đó thôi, chứ ta chắc người thơ vẫn còn nhớ thương và nặng lòng với những gì “Trót trao nhau thuở vội vàng lên xe”, mà anh gọi là chút dở dang, mặc dù giờ đây, anh đã “yên mái phố. Cho dù cô gái ấy đã “Lỡ thưa thớt mảnh trăng thề” và chuyện tình của họ thành dang dở, nhưng vì “Còn nhớ, còn thương” anh đã tìm về thăm lại người xưa.
Cả bài thơ không có từ ngữ nào diễn tả nỗi thất vọng của anh, nhưng ta hiểu anh vẫn nặng lòng với những lời đã trao gửi, và muốn biết cuộc sống hiện tại của “Người ấy” thế nào? Bởi hơn ai hết, anh hiểu lý do chuyện tình của mình dang dở. Lời giải thích và cũng là để tự an ủi mình: “Chiến tranh mà, nỡ trách chê làm gì?/ Đời người bao nỗi vân vi/ Yêu hương lắm lắm, nhưng vì chiến tranh”. 

       Vâng, không một lời phàn nàn, oán trách, mà trái lại, là sự cảm thông, vị tha của nhân vật trữ tình. Rõ ràng, chiến tranh là nguyên nhân khiến cô gái không thể đợi chờ. Nhưng bên cạnh đó, cô còn phải đối mặt với bao nỗi trớ trêu của cuộc đời… Cho nên, dù “Yêu thương lắm lắm, nhưng vì chiến tranh” mà tất cả thành… dang dở. Từ “Chiến tranh” hai lần được nhắc đến trong một khổ thơ, có phải vì tác giả muốn chiêu tuyết cho Em đó chăng? Hiểu như thế, nên tâm trạng người trở về dường như đã nguôi ngoai hơn thì phải?

       Khổ thơ cuối bỗng nhẹ bẫng, ấy là khi: “Nghe em hạnh phúc yên lành/ Mừng thầm…trở bước, nhủ mình lặng xa. Ta hiểu nhân vật trữ tình tìm về không phải để níu kéo tình xưa, mà điều quan trọng nhất anh muốn biết về cuộc sống hiện tại của Em để yên tâm đó thôi. Nghe và biết Em hạnh phúc yên lành, đó cũng là hạnh phúc của anh. Vậy mà, rất mừng bởi cuộc sống hiện tại của Em, người thơ chỉ giấu kín trong lòng, chủ động lặng lẽ quan sát từ xa, chắc hẳn anh không muốn cuộc sống của Em xáo trộn nên: “Mừng thầm… trở bước, nhủ mình lặng xa”.Chỉ cần biết được cuộc sống của em an lành là đủ. Đó chẳng phải là cách hành xử cao thượng, vị tha của nhân vật trữ tình đó sao?

      Hai câu thơ cuối, hình ảnh mưa xuân và hoa xoan được lặp lại, nhưng tính chất thì đã khác. Mưa xuân không còn lất phất nữa, mà dường như nặng hạt hơn thì phải? Và hoa xoancũng không còn nở tím ngõ quê nữa, mà đã “đổ đầy hoa bên thềm”. Điều đó nói lên rằng, nét làng từ khi nhân vật trữ tình trở về, đến khi trở bước quay lại phố đã có sự thay đổi. Phải chăng đó là một ẩn dụ để chỉ lời thề xưa đã đổi thay, tình yêu không trọn vẹn?

      Với giọng lục bát ngọt ngào đằm thắm, ngôn ngữ và thi ảnh thơ giản dị, lắng sâu, bài Mưa xuân của Lê Nhuệ Giang là một bài thơ hay, ám ảnh về một chuyện tình dang dở bởi chiến tranh, giữa anh bộ đội và cô gái làng. Qua đó bài thơ gián tiếp nói về những tổn hại của chiến tranh và gửi gắm thông điệp đầy tính nhân văn từ một tình yêu không trọn vẹn…
Nguyễn Thị Bình
Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
25 Tháng Ba 2024(Xem: 243)
để bước lên xe tang đi về hướng nghĩa trang Mạc Đĩnh Chi, đưa ông bà Thiếu Tá Trần Ba đến nơi an nghỉ cuối cùng!
07 Tháng Ba 2024(Xem: 280)
Căn nhà xưa vẫn đứng đó như một bức tượng bám đầy rêu phong; còn con hẻm không tên kia đến nay tôi không hề nghe ai nhắc tới,
04 Tháng Ba 2024(Xem: 465)
Nguyện thất vọng, mặt trở nên lạnh tanh và ngạc nhiên thấy tôi vẫn đi cùng hướng, ra tới chỗ đậu xe chàng mới hiểu
04 Tháng Ba 2024(Xem: 372)
"Vợ đẹp hay xấu điều đó không quan trọng, quan trọng đối xử sao để vợ trở thành một thiên thần hay thành mụ phù thủy"
16 Tháng Hai 2024(Xem: 471)
Nhưng em không hề biết mấy giọt nước mắt của tôi đã rớt trên mái tóc dài của em ... thương lắm
16 Tháng Hai 2024(Xem: 412)
Còn người mở được hai cái khóa lấy nó đi thì ông ta còn lấy đi niềm vui, lẽ sống của bao nhiêu người nữa
06 Tháng Hai 2024(Xem: 454)
Hãy động viên con cố gắng hơn chính bản thân mình ngày hôm qua là được.
06 Tháng Hai 2024(Xem: 502)
nên viết lại kỷ niệm của tôi , để chia xẻ một vài cảm xúc của một thời còn khỏe mạnh, còn hăng say
08 Tháng Mười Hai 2023(Xem: 783)
người Sài Gòn xưa thì đang sống ở Cali và Sài Gòn giờ toàn là bộ đội, cán ngố, và người Hà Nội vào cướp đất, chiếm nhà của người Saigon …
04 Tháng Mười 2023(Xem: 1363)
Nữ danh ca KIM ANH. Cô Kim Anh đã một thời lừng danh trên sân khấu Thanh Minh đóng cặp chung với anh Út Trà Ôn.
18 Tháng Chín 2023(Xem: 1311)
đã không cho phép ngoại trưởng Blinken và tôi cùng chạy đến quán Liên Hương, để thưởng thức món bún chả nổi tiếng mà ông Barack Obama
28 Tháng Tám 2023(Xem: 1508)
Nếu các bạn muốn đi tìm một vị thầy để nương tựa tu tập, không cần phải đi tìm một cao tăng, nhưng hãy tìm một thanh tịnh tăng.
27 Tháng Tám 2023(Xem: 1127)
Trời đêm dần tàn, con đến sân ga để đón mẹ yêu quý trở về. Tàu cũ năm nao chưa mang về trả cho tôi mẹ xưa
18 Tháng Tám 2023(Xem: 1337)
Bà nhắm mắt mà trong lòng chắc vẫn trách thằng con sao đi mất biệt. Lúc hấp hối, bà Hai còn rán thều thào
05 Tháng Tám 2023(Xem: 1361)
Bão tố từ trong em, trong chị, trong con ngựa đá chỉ có do sự tưởng tượng thi vị của dân làng ven sông.
31 Tháng Ba 2023(Xem: 1683)
Với sứ mệnh chăm sóc đời sống tinh thần Quý khán thính giả gần xa. Nội dung xuyên suốt là những câu chuyện, những bài học từ cổ chí kim, Lúa Vàng mong muốn chia sẻ với Quý vị
21 Tháng Ba 2023(Xem: 1927)
Ngày mất nước, Miền Nam có 17 triệu rưỡi người. Tất cả mọi người đều chịu thảm cảnh, thảm hình. Truyện về kiếp của từng ấy người, gom cả lại, chẳng đã thành một truyện dài ư?
12 Tháng Ba 2023(Xem: 2203)
Cả một thời trai trẻ lại về. Ông nhắm mắt lại, nhớ mùa xuân quân trường. Nhớ nụ hôn ngọt mềm: "Em đến thăm anh vào một ngày đẹp nắng..."
07 Tháng Mười Một 2022(Xem: 2839)
Cái kỳ cục của người Sài-Gòn, sao mà nghe nó rất dễ thương cũng như đặc trưng cái giọng điệu quá mộc mạc
07 Tháng Mười Một 2022(Xem: 2481)
Không có ai trong số họ được thần thánh hóa, kể cả lãnh đạo. Nãy giờ tao nói vậy mày đã hiểu ra chưa?
31 Tháng Mười 2022(Xem: 2325)
Nhưng nếu thật tình như lời chú nói: “Uống rượu để lãng quên được chuyện đời!”, thì Tám Hổ ơi! Anh đây cũng xin được làm người nát rượu.
17 Tháng Năm 2022(Xem: 4042)
Vì vậy, khi đã biết sử, ta không thể sống tồi tàn, bệ rạc, ăn cắp của công, vì cha ông ta, cách đây mấy trăm năm đã sống có nhân cách, sống tử tế, sống lương thiện.
14 Tháng Năm 2022(Xem: 3977)
câu vọng cổ của đào hoặc kép đã làm nãy sanh ra cái nét riêng của ngôn ngữ cải lương mà người yêu mến phải chấp nhận để thấy cái hay của cải lương.
14 Tháng Năm 2022(Xem: 3824)
Bấy nhiêu đó cũng khẳng định được rằng bài Tình Anh Bán Chiếu xứng đáng là "bài vọng cổ vua" của làng cổ nhạc miền Nam Việt Nam thời ấy và tận đến bây giờ.
12 Tháng Tư 2022(Xem: 4116)
Nếu nó còn mạnh giỏi, tôi xin Ơn Trên xui khiến cho nó đọc được mấy dòng nầy…
08 Tháng Tư 2022(Xem: 3695)
Gà tây nhúng sữa, kẹp phô mai đút lò chắc gì đã bắt mồi hơn cá lóc nướng trui?
02 Tháng Tư 2022(Xem: 3894)
Kế đó mất thêm nhiều thời gian nữa để nuối tiếc, than thở, rồi sinh ra chán nản. Nhiều khi trở nên bực bội và gắt gỏng nữa.
15 Tháng Hai 2022(Xem: 4006)
Không lẽ những con người bình thường như con trai lại không có đất tồn tại hay sao.
11 Tháng Hai 2022(Xem: 4588)
Chuyện ma tại trường trunghọc Gia-Hội hiện nay vẫn còn ăn sâu trong óc tôi, không bao giờ quên được!
06 Tháng Hai 2022(Xem: 3790)
nghe cũng sốt ruột nhưng nghĩ lại đó là nếp lễ nghi cần duy trì nên cũng kềm bớt cái tính nóng nảy lại.
20 Tháng Giêng 2022(Xem: 3876)
Chỉ có một câu lục và một câu bát, một câu ca dao có tổng cộng chỉ 14 chữ mà ông bà mình kể lại một thiên anh hùng ca của những người dân Việt bất khuất.
16 Tháng Giêng 2022(Xem: 5031)
Tôi ôm Chi vào lòng, vì quá cảm động, tôi chỉ thốt lên được một tiếng “Em!” Chi cũng vậy, nàng thổn thức trên vai tôi “Anh!”
16 Tháng Giêng 2022(Xem: 4727)
Chỉ biết rằng họ là những Anh Hùng Mũ Xanh QLVNCH cùng những cái chết thầm lặng nhưng vô cùng can đảm và oai hùng. Những ai đã chết vì Sông Núi
22 Tháng Tám 2021(Xem: 5150)
Ký ức của chúng ta rồi có quên đi những ngày tháng này? Lịch sử dịch bệnh có ghi lại nỗi sợ, nỗi lo của chúng ta hay chỉ để lại những con số thống kê?
24 Tháng Bảy 2021(Xem: 5768)
Bên tách cà phê vớ ở cà phê lá me, gã thất tình bộc bạch nguồn cơn, rằng hắn rất cảm kích khi được bạn bè chia sẻ nỗi buồn riêng
18 Tháng Bảy 2021(Xem: 6255)
cũng vì chủ rạp bán vé quá tải. Ở Mỹ bây giờ mua vé online không phải sắp hàng, tới nơi chỉ đưa smartphone ra là xong.
18 Tháng Bảy 2021(Xem: 4770)
Giờ thì dân với dân, có lẽ nhanh gọn và không phiền hà phán xét gì nhau. Vậy lại nhanh hơn, và tình người hơn.
20 Tháng Sáu 2021(Xem: 5235)
tưởng nhớ Quân Cán Chính VNCH đã hy sinh trong cuộc chiến với lời tri ân “ Các anh hùng đã chết để chúng ta được sống “
09 Tháng Sáu 2021(Xem: 5590)
. Lâu lâu nhớ đến ông, nước mắm thắm duyên nhau mà ông Sáu, tôi vẫn hình dung ra được ông bận đồ ta trắng, tóc búi tó, như một ông tiên mà không cần thi ca đánh bóng.
27 Tháng Tư 2021(Xem: 7349)
Hơn nữa Tướng Trà phạm phải lỗi lầm vì đã không nghe các hướng dẫn trước khi tấn công của Tổng Tham Mưu
27 Tháng Tư 2021(Xem: 6444)
nhờ sự chỉ đạo kiên quyết của Tướng Đảo, tất cả đều là những yếu tố quan trọng giúp đánh bại được những cuộc tấn công của quân CSBV trong những ngày đầu tiên.
22 Tháng Ba 2021(Xem: 6385)
nhưng theo tôi nghĩ, câu chuyện giữa cô bé 16 tuổi tên Trúc và anh chàng học sinh nghèo tên Khải hơi giống chuyện cổ tích của một thời đã qua, nay khó có nữa
23 Tháng Hai 2021(Xem: 5773)
Những mảnh đời méo mó qua những mẩu đối thoại thô tục (thượng dẫn) của những kẻ may mắn sống sót đến được bến bờ, cùng với oan hồn của hàng triệu sinh linh
03 Tháng Hai 2021(Xem: 5448)
Và tôi lại nghĩ: bọn… ’đỉnh cao trí tuệ’ này không tình không nghĩa, hữu thủy vô chung, tiền hậu bất nhứt. . . thì làm gì biết được Tiết Nhơn Quí là ai?“.
16 Tháng Giêng 2021(Xem: 5585)
Sợ không còn đủ tỉnh táo để viết nên điều gì ra hồn, chỉ mong đây là những cảm nghĩ rất thật về một giọng hát mà người đời sẽ tiếc nhớ khôn nguôi
11 Tháng Giêng 2021(Xem: 5342)
thì tôi cũng đã có một nhìn nhận rõ ràng hơn về cái giới mà nhiều người cho là, hoặc tự họ cho là tinh hoa, ở Việt nam.
17 Tháng Chín 2020(Xem: 7727)
binh nghiệp của mình đi lên từ cấp bậc “binh ba”, ông bảo: “Các anh nên hãnh diện đang có một người chỉ huy như thế!”